سه‌شنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۷ - ۱۰:۵۷

به مناسبت بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه؛

حوزه و دانشگاه

روحانی و دانشجو دو بال برای پرواز انقلاب اسلامی هستند/ دانش و اخلاق می‌تواند علم نافع را به جامعه جهانی تقدیم کند

به گزارش مفدا، روحانی و دانشجو با درک موقعیت حساس و مهم خود همواره نقش خود را در انقلاب حفظ کردند و پیشاپیش سایر اقشار برای ایفای مسئولیت‌های خویش وارد عمل شده‌اند.

یکی از ملموس‌ترین و عینی‌ترین زمینه‌های تقارب و همکاری حوزه و دانشگاه، اتخاذ شیوه‌های مشترک آموزشی ـ پژوهشی است. تبادل اطلاعات، تشکیل شبکه های مشترک پژوهشی ـ اطلاع رسانی، مبادله استاد و مدرّس و نیز ایجاد ارتباط سیاسی ـ فرهنگی می تواند سهم بسزایی در همکاری و وحدت حوزه و دانشگاه داشته باشد.

بیست و هفتم آذرماه، یادآور عروج سرخِ مجاهدی خستگی ناپذیر و عالمی ربانی، آیت اللّه مفتح، است که از پیشروان اندیشه وحدت حوزه و دانشگاه بود.

این شهید والامقام در راه تحقق این اندیشه و آرمان بلند که از اندیشه بلند امام راحل رحمه الله برخاسته بود، تلاش‌های بی وقفه‌ای انجام داد. به پاس فعالیت‌های چشم گیر شهید مفتح در راه تحقق وحدت حوزه و دانشگاه لزوم ارتباط، همکاری و هم فکری این دو قشر اندیشمند، روز ۲۷ آذر ـ که سالروز شهادت دکتر مفتح نیز می‌باشد ـ روز وحدت حوزه و دانشگاه نام گذاری شده است.

شهید مفتح متولد همدان از خانواده‌ای روحانی

شهید محمد مفتح در سال ۱۳۰۷ در خانواده‌ای روحانی در روستای کله سر‍‍ در بخش فامنین از توابع شهر همدان متولد شد. پدرش شیخ محمود مفتح از روحانیان همدان بود.

در همدان نزد افرادی چون آخوند ملا علی، دروس اولیه فقه را فرا گرفت و در سال ۱۳۲۲ و در ۱۵ سالگی برای ادامه تحصیل راهی شهر قم شد. در آنجا در محضر درس: سید روح‌الله خمینی، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید محمدرضا گلپایگانی، سید محمدحسین طباطبایی، داماد و حاج آقا رحیم ارباب حضور یافت و به آموختن درس آنان همت گماشت.

 اما علاقه او باعث شد تا به تحصیلات جدید نیز بپردازد. با گذشت زمان، علاوه بر این که یکی از مدرسین معروف حوزه علمیه شد، موفق به اخذ درجه دکتری در رشته فلسفه گردید. در طول این مدت در دبیرستان‌ها تدریس می‌کرد و مدتی نیز مدرس حوزه بود.

 او همراه با درس و بحث به منبرها می‌رفت و سخنرانی می‌کرد. مقالات متعددی در روزنامه‌ها و مجلات اسلامی علیه حکومت پهلوی به رشته تحریر درمی‌آورد و به جذب دانشجویان و طلاب می‌پرداخت.

 به شهرهای مختلف ایران از جمله: آبادان، اهواز، خرمشهر، کرمان، اصفهان، یزد و شیراز مسافرت می‌کرد. در جلسات سخنرانی چند هزار نفری شرکت می‌جست و علیه حکومت پهلوی سخنرانی می‌کرد.

همین حضور فعال و البته بسیار تاثیر گذار ایشان بود که همچون خاری در چشم حکومت پدیدار شد و تلاش‌ها برای از میان برداشتن وی آغاز گردید.

شهید مفتح در سال ۴۸ در کنار شهید مطهری به تدریس در رشته الهیات پرداخت

به همین جهت به علت فعالیت‌های سیاسی و مخالفت با حکومت پهلوی وی را به زاهدان تبعید کردند و از ورود به استان خوزستان ممنوعش ساختند. در سال ۴۸ پس از آزادی به تهران آمد و در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، همگام با مرتضی مطهری به تدریس پرداخت.

وی در ۲۷ آذر ۱۳۵۸ هنگام ورود به دانشگاه تهران توسط گروه فرقان هدف گلوله قرار گرفت و به همراه دو محافظش جواد بهمنی و اصغر نعمتی در مقابل دانشکده الهیات دانشگاه تهران با رگبار گلوله به فیض شهادت نائل شد.

حوزه‌های علمیه در جامعه دینی و نظام ما دارای جایگاهی بس مهم و والا هستند. نقش حوزه‌ها در حرکت اسلامی و تربیت جامعه بسیار حساس و سرنوشت ساز است. با نگاهی به تاریخ پرفراز و نشیب کشورمان در می‌یابیم که عالمان دینی همواره سرپرستی و هدایت جامعه را بر عهده داشته و در حوادث و به ویژه مبارزات مردم علیه طاغوت و حکومت‌های جائز زمان خویش، پیشاپیش مردم به قیام برخاسته‌اند. با پیروزی انقلاب و تشکیل حکومت اسلامی، و پدید آمدن افق های تازه، مسئولیت سنگین تری بر عهده حوزویان قرار گرفته است.

نفوذ دشمنان به داخل فضای حوزه نیز از مراقبت‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد. انجام رفتارهای اشرافی که از مصادیق ایجاد فاصله میان مردم و مسئولان و مردم با یکدیگر است اگر در میان اقشار مذهبی خصوصا حوزویون نماد پیدا کند نه تنها وحدت در میان حوزه و دانشگاه  بلکه ارتباط میان حوزه و مردم را دچار خدشه می‌کند و به نظام مبتنی بر عدالت، اسلام و حمایت از محرومین آسیب جدی وارد خواهد کرد.رسالت دانشگاه سوق دادن جامعه به سوی مقاصد بلند فرهنگی و اجتماعی است

دانشگاه همواره جایگاه آموزش و کاوش در حوزه اندیشه‌های علمی بوده است و رسالت بلند آنان سوق دادن جامعه به سوی مقاصد بلند فرهنگی و اجتماعی است. دانشگاهیان به عنوان روشن فکرانی که از افق بالاتری به جامعه می‌نگرند، می‌توانند در پیشبرد جامعه به سوی رشد و تعالی نقش بسیار مهمی ایفا نمایند.

در نظام گذشته تلاش‌های بسیاری برای منزوی کردن روحانیت و از سوی دیگر غربی کردن کشور و نهادهای فرهنگی و آموزشی، به ویژه دانشگاه‌ها، صورت پذیرفت. با پیروزی انقلاب و در سایه رهبری امام رحمه الله دو قشر روحانی و دانشجو برای پیروزی انقلاب اسلامی پیشگام گردیدند. روحانی و دانشجو با درک موقعیت حساس و مهم خود همواره نقش خود را در انقلاب حفظ کردند و پیشاپیش سایر اقشار برای ایفای مسئولیت‌های خویش وارد عمل شده‌اند. به دلیل اهمیت نقش این دو قشر در هدایت جامعه است که وحدت میان آنها همواره مدّ نظر امام راحل رحمه الله و مقام معظم رهبری(مدظله العالی) بوده و هست.

امام خمینی رحمه الله، رهبر انقلاب، درباره ضرورت وحدت حوزه و دانشگاه در بیاناتی فرموده اند: «امروز یکی از ضروری ترین تشکل ها بسیج دانشجو و طلبه است. طلاب علوم دینی و دانشجویان دانشگاه ها باید با تمام توان خود در مراکزشان از انقلاب و اسلام دفاع کنند. فرزندان بسیجی ام در این دو مرکز، پاسدار اصول تغییر ناپذیر نه شرقی نه غربی باشند، امروز دانشگاه و حوزه از هر محلی بیشتر به اتحاد و یگانگی احتیاج دارند».

 وحدت حوزه و دانشگاه راه برد اساسی امام خمینی برای تحقق اسلام ناب محمدی است

وحدت حوزه و دانشگاه راه برد اساسی امام خمینی رحمه الله برای تحقق اسلام ناب محمدی است و بدون این وحدت، انقلاب اسلامی کم فروغ است. هم چنین وحدت و همکاری این دو پایگاه فکری ـ فرهنگی جامعه، برای حفظ فرهنگی اصیل، در مقابل هجوم ارزش های غربی، ضروری می باشد. وحدت و همکاری میان این دو نهاد، نه یک وحدت فیزیکی و شکلی، بلکه تقارب و یکی شدن در مبانی معرفت شناختی، ارزش های فرهنگی و دغدغه ها و حساسیت های سیاسی ـ اجتماعی است؛ و همین حالت است که هر یک از این دو قشر را در جایگاه واقعی خود قرار داده است.

اگرچه در راه وحدت حوزه و دانشگاه تلاش‌های بسیاری صورت گرفته، اما کارشکنی‌های متعددی نیز در راه مقابله با این هدف شکل گرفته است. بدون شک هستند کسانی که می‌خواهند بار دیگر بین این دو مرکزِ ارزشمند و میان این دو قشر مهم و تأثیرگذار جدایی افکنند.

کسانی که دشمنان نظام اسلامی را می‌شناسند نباید اجازه دهند تا غبار کدورت، فضای آکنده از مهر و و جوّ و سالم علمی کشور را تیره و بیمار سازد. روز وحدت حوزه و دانشگاه فرصت خوبی است برای طرح مجدّد و عالمانه این موضوع و آسیب شناسی و آفت زدایی از این شجره طیبه و تحکیم یکی از بزرگ ترین آرمان‌های انقلاب اسلامی.

عدم وضوح و تبیین دقیق مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه مانعی در مسیر ایجاد ارتباط میان این دو نهاد مهم است

شاید نخستین مانع در راه وحدت حوزه و دانشگاه عدم وضوح و تبیین دقیق مفهوم آن نزد طرفین باشد. به نظر می‌رسد که این موضوع به صورت جدی بررسی نشده و در عوض، برخی نتایج علمی و احتمالی این وحدت در زمینه‌های مختلف مورد تأکید بوده است. نبودِ همدلی و خوش بینی متقابل نیز می‌تواند مانع دیگری در راه وحدت حوزه و دانشگاه به شمار آید.

باید بپذیریم و باور داشته باشیم که اگرچه تا کنون وحدت و پیوستگی میان قشر دانشجو و نهاد روحانیت آن گونه که باید باشد دیده نشده است اما با این وجود آنچه تا کنون سبب پیشبرد اسلام و انقلاب ما شده و خط بطلان بر اندیشه‌ها و خواسته‌های دشمنان کشیده است از وحدت میان این دو نهاد نشأت گرفته است.موضِع گیری‌ها و سخنان غیردوستانه برخی از طرفین به تدریج همدلی و خوش بینی متقابل را گم رنگ ساخته و می‌سازد. یکی دیگر از موانع وحدت، عدم شناخت دقیق از خصوصیات و توانایی های خود و طرف مقابل است. هر کدام از این موارد خود نیازمند بررسی جداگانه و دقیق است تا موانع وحدت و همدلی این دو قشر فرهیخته از میان رفته و پیوندهای دوستی و اتحاد، مستحکم تر گردد.

بدون شک وحدت آرمانی حوزه و دانشگاه مانند دوبال می‌تواند انقلاب اسلامی ایران را در دستیابی به اهداف خود یاری دهد.

حوزه‌های علمیه یکی از مهم‌ترین و والاترین نهادها و مراکز آموزشی در جامعه ایرانی هستند

زیرا یکی از مهم‌ترین و والاترین نهادها و مراکز آموزشی در جامعه ایرانی حوزه‌های علمیه هستند و نقشی که این مراکز در پیشبرد مسیر انقلاب و اسلام داشته‌اند بر هیچ کس پوشیده نیست. روحانیان و عالمان دین همواره نقشی خطیر در ایجاد افق‌های روشن انقلاب و اسلام داشته و برای رشد و تعالی ایران اسلامی همواره در تلاش هستند.

در واقع می‌توان گفت که نظام اسلامی و انقلابی ما به میزان زیادی پیروزی‌های خود را مدیون قشر روحانی و حوزوی است. کسانی که در برابر دشمنان اسلام و قرآن ایستادگی کردند و به عنوان پیش‌قراولان در برابر دشمنان و حکومت‌های طاغوتی قیام کرده و توطئه‌های دشمنان را پوشالی خوانده و نقش بر آب کردند.

در کنار قشر روحانی و مراکز حوزوی نیز دانشگاه‌ها هستند که جایگاهی مهم در نظام آموزشی کشور دارند و در واقع روشنفکرانی هستند که می‌توانند جامعه را به مقصدهای عالی در تمامی زمینه‌ها رهنمون کنند. دانشگاهیان کسانی هستند که می‌توانند با نگرشی عمیق و موشکافانه جامعه را به حدی از اعتلا و توسعه رسانند و استقلال و عدم وابستگی به کشورهای غربی و مستبد را به ارمغان آورند. بر این اساس به جرات می‌توان گفت که همدلی و همراهی حوزویان و دانشگاهیان با یکدیگر به شکل چشمگیری می‌تواند در اعتلا و رشد نظام اسلامی مثمرثمر باشد.

باید بپذیریم و باور داشته باشیم که اگرچه تا کنون وحدت و پیوستگی میان قشر دانشجو و نهاد روحانیت آن گونه که باید باشد دیده نشده است اما با این وجود آنچه تا کنون سبب پیشبرد اسلام و انقلاب ما شده و خط بطلان بر اندیشه‌ها و خواسته‌های دشمنان کشیده است از وحدت میان این دو نهاد نشأت گرفته است.

این مسئله از دید بنیانگذار انقلاب اسلامی بسیار پراهمیت بود و ایشان جدایی میان این دو نهاد را توطئه‌ای از سوی دشمنان می‌خوانند. ایشان در این خصوص می‌فرمایند: «حالا که می‌بینند یک تحولی پیدا شده است و دانشگاهی متمایل شده است به روحانیون و روحانی متمایل شده است به دانشگاهی و باهم هستند و می‌خواهند باهم کشور خودشان را به پیش ببرند، حالا شیاطین بیشتر در فکر هستند که روحانی را از یک طرف بکوبند و دانشگاهی را از یک طرف و فساد کنند بین این دو تا ... چشم‌هایتان را باید خیلی باز کنید. در این زمان چشم و گوش‌ها باید خیلی باز باشد که یک وقت می‌بینید از داخل خود دانشگاه و از داخل خود فیضیه شما را به فساد می‌کشانند».

 حوزه و دانشگاه دو شعبه از یک مؤسّسه علم و دین هستند

مقام معظم رهبری وحدت میان حوزه و دانشگاه را اصلی مهم می‌خوانند و بر این عقیده‌اند که : «در نظام اسلامی، علم و دین پابه پا باید حرکت کند. وحدت حوزه و دانشگاه یعنی این. وحدت حوزه و دانشگاه معنایش این نیست که حتما بایستی تخصص‌های حوزه‌ای در دانشگاه و تخصص‌های دانشگاهی در حوزه دنبال بشود نه، لزومی ندارد. اگر حوزه و دانشگاه به هم وصل و خوشبین باشند و به هم کمک بکنند و با یکدیگر همکاری نمایند، دو شعبه از یک مؤسّسه علم و دین هستند. این مؤسسه دو شعبه دارد: یک شعبه، حوزه‌های علمیه و شعبه دیگر، دانشگاه‌ها هستند ... طلاب و دانشجویان قدر یکدیگر را بدانند، با یکدیگر آشنا و مرتبط باشند، احساس بیگانگی نکنند.»

دانشگاهیان نیز حضور روحانیت در فضای دانشگاهی را نه تنها نادرست نمی‌دانند که به عینه ثابت شده است طلاب و حوزویونی که به خوبی توانسته‌اند با دانشجویان دانشگاهیان و فضای دانشگاهی ارتباط برقرار کنند به شدت مورد علاقه این جامعه نخبگلانی قرار گرفته‌اند.

حوزه مراقب نفوذ دشمن به داخل خود باشد

البته در این میان نفوذ دشمنان به داخل فضای حوزه نیز از مراقبت‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد. انجام رفتارهای اشرافی که از مصادیق ایجاد فاصله میان مردم و مسئولان و مردم با یکدیگر است اگر در میان اقشار مذهبی خصوصا حوزویون نماد پیدا کند نه تنها وحدت در میان حوزه و دانشگاه  بلکه ارتباط میان حوزه و مردم را دچار خدشه می‌کند و به نظام مبتنی بر عدالت، اسلام و حمایت از محرومین آسیب جدی وارد خواهد کرد.

 آن جا که رهبر معظم انقلاب در ابتدای درس خارج فقه روز یکشنبه (١٧بهمن۹۵) خود در این خصوص پس از بیان حدیثی اخلاقی، با اشاره به «حرام بودن استفاده از ماشین‌های گران قیمت برای روحانیون و طلاب» فرمودند:« نامه‌ای دریافت کرده‌اند که در آن نوشته شده بعضی از افراد حاضر در درس، با ماشین‌های گران‌قیمت دویست میلیونی تردد می‌کنند. حرمت اسراف برای همه است، هر کسی در هر حدّی چه غنی، چه متوسط یا فقیر ممکن است اسراف کند و اسراف، عمل حرام است. این ماشین‌های گران‌قیمت حرام است».

دانشگاه نیز برای ایجاد ارتباط با حوزه باید اقدامات عملی را انجام دهد و به این سمت حرکت کند؛ چرا که فضل و اجتهاد و اخلاق موجود در حوزه در کنار علم و دانش و نخبگی دانشگاه می‌تواند علمی نافع همراه با اخلاق را به جامعه جهانی تقدیم کند.

این روز بر همه حوزویون و دانشگاهیان مبارک باد.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.