شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷ - ۰۹:۲۱

به مناسبت هفته اطلاع رسانی سکته حاد مغزی:

سکته مغزی قابل درمان و قابل پیشگیری است

سکته

سکته مغزی یعنی بسته شدن یا پاره شدن یک شریان مغزی که به‌ دنبال آن اختلال در گردش خون آن ناحیه از مغز ایجاد شده و موجب بروز علائمی مثل فلج نیمه بدن، اختلال تکلم و اختلال در راه رفتن می‌شود.

به گزارش مفدا کرمانشاه، سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که خونی که مسئول تغذیه قسمتی از مغز شما می‌باشد، قطع گردیده و یا شدیداً کاهش پیدا کند، که این امر موجب می‌گردد بافت مغز از اکسیژن و غذا محروم‌گردد. در عرض چند دقیقه سلول‌های مغز شروع به مردن و نابود شدن می‌نمایند.

سکته مغزی، یک موقعیت اورژانس و فوریت پزشکی است. درمان سریع و بدون‌ درنگ، تعیین‌کننده و حیاتی است. با انجام اقدامات سریع و زودهنگام می‌توان آسیب و صدمه مغزی و نیز عوارض و عواقب بالقوه و محتمل‌الوقوع را به حداقل رساند.

اخبار خوش حاکی از آن است که سکته‌ها و حملات مغزی، قابل درمان و قابل پیشگیری می‌باشند، و در حال حاضر تعداد کمتری از افراد آمریکایی نسبت به حتی 15 سال گذشته، از سکته مغزی می‌میرند. این امکان وجود دارد که کنترل بهتر عوامل خطر سکته‌های وسیع و بزرگ، مثل فشار خون بالا، کشیدن سیگار، و کلسترول بالا، در این کاهش نقش داشته باشند.
 
نشانه ها

اگر فکر می‌کنید شما و یا فردی دیگر ممکن است دچار سکته مغزی شده‌اید، مراقب این علائم و نشانه‌ها باشید. دقت کنید تا هنگام  آغاز علائم و نشانه‌ها در شما، آنها را یادداشت و ثبت کرده، چراکه طول مدتی که این علائم و نشانه‌ها آشکار و پدیدار گردیده‌اند، ممکن است تصمیمات مربوط به درمان شما را راهنمایی و هدایت گرداند.

مشکل در راه رفتن: این امکان وجود دارد که تلوتلو خورده، و یا سرگیجه‌های ناگهانی، از دست دادن تعادل، و  از دست دادن هماهنگی را تجربه نمایید.

مشکل در صحبت کردن و فهمیدن(ادراک): ممکن است احساس گیجی، و اغتشاش کنید. این امکان وجود دارد که در صحبت کردن لغاتی را از قلم انداخته و یا نتوانید آنها را خوب ادا کنید، و یا اینکه در فهم و درک سخنان مشکل داشته باشید.

فلج، رعشه، از کارافتادگی و یا کرختی و بی‌حسی صورت، بازو و یا پا: این امکان وجود دارد که کرختی، و بی‌حسی ناگهانی، ضعف و یا فلج صورت، بازو و یا پا، خصوصاً در یک طرف بدن شما، ایجاد گردد. سعی کنید تا هر دو بازوی خود را در یک زمان، بالای سر خود آورید. اگر یک بازو، شروع به افتادن کند، این امکان هست که دچار حمله یا سکته گشته‌اید. به همین نحو، ممکن است هنگامیکه سعی در لبخند زدن دارید، یک طرف دهان شما به پایین بیافتد.

•  اختلال در بینایی در یک چشم و یا هر دو چشم: ممکن است به طور ناگهانی دید لکه‌دار، تیره، مه‌آلود، و یا سیاه در یک چشم و یا هر دو چشم داشته باشید، و یا اینکه دوتایی ببینید.

سردرد: یک سردرد ناگهانی و شدید، که ممکن است با تهوع، سرگیجه، و یا تغییر در هوشیاری، همراه باشد، ممکن است اشاره‌ای باشد در بروز سکته در شما.
 
علت

ممکن است سکته به علت انسداد یک سرخرگ( سکته ایسکمیک)، به‌وجود آید، و یا به علت رگ خونی که نشت کرده و یا پاره شده و از هم پاشیده شده باشد(سکته هموراژیک). بعضی از افراد نیز ممکن است قطع ناگهانی و زودگذر در جریان خون از سوی مغزشان را تجربه نمایند(حمله ایسکمیک ترانزینت یا حمله گذرای کم‌خونی).  

سکته ایسکمیک:

حدود 85 درصد سکته‌های مغزی، سکته‌های ایسکمیک هستند. سکته‌های ایسکمیک، زمانی رخ می‌دهند که سرخرگ‌های مغز شما باریک شده و یا انسداد  یابند، که این امر باعث می‌شود جریان خون به شدت کاهش پیدا کند.

. شایع‌ترین سکته‌های ایسکمیکی عبارتند از:

سکته ترومبوتیک: سکته ترومبوتیک وقتی رخ می‌دهد که در یکی از سرخرگ‌هایی که خون مغز شما را تامین می‌نماید، یک لخته خون( ترومبوس)، تشکیل گردد.  این لخته اغلب ممکن است به خاطر رسوب چربی(پلاک) که در سرخرگ‌ها تجمع می‌یابد، و موجب کاهش جریان خون می‌شود، ایجاد شود( آترواسکلروزیس)، و یا به خاطر سایر عوارض مربوط به سرخرگ.

سکته آمبولیک: سکته آمبولیک زمانی رخ می‌دهد که یک لخته خون و یا سایر مواد باقیمانده، در فاصله‌ای دورتر از مغز شما تشکیل گردند( عموماً در قلب شما)، و سپس از طریق جریان خون به سرخرگ‌های مغزی باریکتر انتقال یافته و در آنجا منزل گزینند. این شکل از لخته خون، آمبولی( آمبولوس)، نامیده می‌شود.

سکته هموراژیک: 

سکته هموراژیک وقتی رخ می‌دهد که یک رگ خونی موجود در مغز شما، سوراخ شده و یا پاره شده و تخریب گردد. هموراژی‌های مغزی می‌توانند در نتیجه بسیاری از موقعیت‌ها و وضعیت‌هایی که بر روی عروق خونی شما تاثیر می‌گذارند، ایجاد شوند. مثل فشار خون بالایی که کنترل نشده باشد (هایپرتانسیون)، و یا نقاط کم‌مقاومت و ضعیف  در دیواره‌های عروق خونی شما (آنوریسم).

انواع سکته های مغزی هموراژیک عبارتند از:

خونریزی داخل(درون) مغزی: 
حمله ایسکمیک  یا حمله گذرای کم‌خونی : 

عوامل خطر

بسیاری از عوامل می‌توانند موجب افزایش احتمال خطر بروز سکته مغزی شوند. شماری از این عوامل همچنین می‌توانند احتمال بروز سکته قلبی را نیز افزایش دهند. عوامل خطر بروز سکته مغزی عبارتند از:

عوامل خطر بالقوه قابل درمان

• فشار خون بالا-  احتمال بروز سکته مغزی با بالا رفتن فشار خون از مقدار 80/120 میلی‌متر مرکوری(mmHg)، شروع به افزایش یافتن می‌کند. پزشک به شما کمک خواهد کرد تا یک فشار خون پایه و هدف بر مبنای سن، و اینکه مبتلا به دیابت و یا سایر عوامل باشید را برایتان در نظر بگیرد.

• کشیدن سیگار و یا در معرض دود آن قرار گرفتن.

• کلسترول بالا- سطح کلسترول تام بالای 200 میلی‌گرم در دسی‌لیتر(mg/dL) و یا 2/5 میلی‌مول در لیتر(mmol/L).

• دیابت

• اضافه‌وزن و یا چاقی

• عدم فعالیت فیزیکی

• آپنه (قطع تنفس) مسدودکننده خواب ( یک نوع اختلال خواب که در آن سطح اکسیژن متناوباً در طول شب افت می‌کند.)

• بیماری قلبی عروقی، شامل نارسایی قلبی، نقص قلبی، عفونت قلبی، و یا آهنگ غیرعادی قلب.

• استفاده از بعضی از انواع قرص‌های پیشگیری از بارداری و یا درمان‌های هورمونی که حاوی استروژن هستند.

• اعتیاد به الکل.

• استفاده از داروهای مخدر غیرمجاز و یا مواد مخدر مثل کوکائین و متامفتامین‌ها.

سایر عوامل خطر:

• سابقه فردی و یا خانوادگی سکته مغزی، حمله قلبی و یا .

• سن 55 سال یا بالاتر از آن.

• نژاد: در نژاد آفرقایی- امریکایی نسبت به سایر افراد در نژادهای دیگر، احتمال خطر بروز سکته مغزی بیشتر است.

• جنسیت: احتمال خطر بروز سکته مغزی در مردان نسبت به زنان بیشتر است. زنان معمولاً در سنین بالاتر دچار سکته مغزی می‌شوند، و احتمال مرگ آنها ناشی از سکته مغزی معمولاً بیشتر است.
 
عوارض

سکته مغزی در بعضی مواقع باعث ایجاد ناتوانایی‌های موقتی و بعضاً دائمی و همیشگی می‌شود، البته بسته به اینکه مغز برای چه مدت زمانی دچار کمبود جریان خون گردد و کدام قسمت مغز تحت تاثیر قرار بگیرد. ‌

عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشد:

فلج شدن یا فقدان و از دست دادن حرکت ماهیچه: گاهی اوقات کمبود و یا عدم جریان خون در مغز، می‌تواند باعث فلج شدن یک سمت بدن و یا از دست دادن کنترل ماهیچه‌های مشخصی از بدن مثل ماهیچه‌های یک طرف صورت و یا یک دست گردد. این می‌تواند موجب به‌وجود آمدن مشکلاتی در پاره‌ای از فعالیت‌های روزانه مثل راه رفتن، غذا خوردن و یا لباس پوشیدن شود. این احتمال وجود دارد که با انجام ورزش‌درمانی، شاهد بهبود در حرکت ماهیچه و یا قسمت فلج‌شده باشید.

مشکل در صحبت کردن(تکلم) و یا اختلال در بلع: این احتمال وجود دارد که سکته مغزی باعث شود تا شما کنترل کمتری بر روی حرکت ماهیچه‌های دهان و یا گلوی خود داشته باشید، و این امر صحبت کردن، بلع و یا خوردن را برای شما دشوار سازد. برای مثال، بعضی از افراد ممکن است به خاطر فقدان هماهنگی عضلات داخل دهان،مبهم و نارسا صحبت کنند( Dysarthria ) و یا حتی با خود زبان و کلام مشکل داشته باشند(عدم قدرت تکلم یا آفازی)، که شامل صحبت کردن و یا فهم و ادراک گفتار دیگران، خواندن و یا نوشتن می‌شود. تحت درمان یک آسیب‌شناس زبان قرار گرفتن  ممکن است به بهبود و ارتقاء مهارت‌های کلامی و گفتاری کمک نماید.

•  فقدان و از دست دادن حافظه و یا اشکال و دشواری در فکرکردن: بسیاری از افرادی که سکته مغزی را از سر گذرانده‌اند، مواردی از فقدان حافظه را تجربه می‌کنند. سایرین ممکن است مشکلاتی در زمینه‌های فکرکردن، تصمیم‌گیری، و موارد تفهیمی و استدلالی داشته باشند. این عوارض و مشکلات ممکن است با درمان‌های توانبخشی بهبود یابند.

مشکلات احساسی: افرادی که سکته مغزی را تجربه کرده‌اند، ممکن است مشکلات بیشتری در زمینه کنترل احساسات و عواطف خود داشته باشند، و یا اینکه دچار افسردگی گردند.

درد: ممکن است  بعضی از افرادی که دچار سکته مغزی شده‌اند، درد، بی‌حسی، کرختی و یا سایر احساسات عجیب و غریب در بخش‌هایی از بدن خود که تحت تاثیر سکته قرار گرفته است، داشته باشند. برای مثال اگر سکته باعث شود که شما حس دست چپ خود را از دست بدهید، ممکن است یک احساس خارش یا سوزش ناخوشایندی را در آن دست داشته باشید. بعضی از افراد نیز ممکن است نسبت به تغییرات دما حساس شوند.  

 تغییرات رفتاری و توجه و مراقبت از خود : 

این امکان وجود دارد که افرادی که سکته مغزی داشته‌اند، گوشه‌گیر شده، کمتر در اجتماع حضور پیدا کرده و یا تحریک‌پذیرتر گردند. ممکن است توانایی مراقبت از خود را از دست داده و حتی نیاز به سرپرست و یا پرستاری برای برآورده کردن نیازهای روزانه و یا انجام کارهای روزمره خود پیدا کنند.
در مورد  هر گونه ضایعات و صدمات مغزی، موفقیت در درمان عوارض آن، از فردی به فردی دیگر، متفاوت است.
 

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.