شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۲:۳۲

پژوهشگر برگزیده جشنواره پژوهشگر و فناور برتر کشور:

فرقی نمی‌کند کجای دنیا باشیم، اساس موفقیت ایده درست و تلاش زیاد است

دکتر مرجان نصیری اصل استاد دانشگاه علوم پزشکی قزوین

دکتر مرجان نصیری اصل پژوهشگر برگزیده کشور معتقد است: فرقی نمی‌کند در ایران باشیم یا جای دیگر، به هر حال برای رسیدن به هدف باید تلاش کنیم. چه بسا در کشورخودمان راحت‌تر به اهدافی که مد نظر داریم، برسیم. نمی‌توان با قطعیت گفت که حتما اگر از ایران برویم، موفق می‌شویم چرا که اساس موفقیت ایده درست و تلاش زیاد است و فرقی نمی‌کند، کجای دنیا باشیم.

دکتر مرجان نصیری اصل استاد فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی قزوین یکی از دو زن پژوهشگری است که در میان ۱۶ پژوهشگر برتر در هجدهمین جشنواره ملی پژوهش و فناوری کشور معرفی شدند. وی داروسازی را در دانشگاه آزاد تهران خواند و در دوره پی اچ دی فارماکولوژی دانشجوی علوم پزشکی مشهد بود و در حال حاضر نیز عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین است. در ادامه گفتگوی مفدا با این محقق برگزیده را می‌خوانید.

خانم دکتر نصیری اصل لطفا برای شروع به سوابق پژوهشی خود اشاره کنید.

 رشته من فارماکولوژی است و در فیلد بیماری‌های اعصاب، آلزایمز و تشنج کار می‌کنم و در این زمینه‌ها نیز مقالات بین‌المللی متعددی دارم که تعدادی از آنها استنادهای بالایی داشته‌اند؛ F-Index من ۱۹ است و از ۸ عنوان کتابی که تالیف کرده‌ام، سه کتاب بین‌المللی هستند. تعدادی از این پژوهش‌ها، مقالات و کتاب‌هایم را با کمک استادم دکتر حسین زاده از دانشگاه علوم پزشکی مشهد کار کرده‌ام.

ارزیابی شما از شرایط پژوهش در کشور چیست؟

در سال‌های اخیر سیستم‌های تشویقی زیادی برای پژوهشگران در نظر گرفته شده است که در گذشته به این شکل نبود؛ الان سامانه‌های علم سنجی وجود دارد و به طرق مختلف فعالیت اعضای هیات علمی و دانشجویان از نظر تولید علم مورد بررسی قرار می‌گیرد. اگر هیات علمی شاخص خاصی را بررسی کرده یا بهبود بخشیده باشد، قطعا کار وی مورد توجه قرار می‌گیرد و حائز امتیازاتی خواهد شد؛ از طرف دیگر اطلاع رسانی در زمینه‌های پژوهشی نیز بیشتر شده و این مسائل قطعا بر انگیزه‌های پژوهشگران تاثیرگذار است.  معتقدم باید زمینه و علاقه به کار پژوهشی در شخص وجود داشته باشد تا وارد این حیطه شود اما نمی‌توان تاثیر سیاست‌های تشویقی را منکر شد، در سال‌های اخیر گرنت‌های تشویقی قابل توجهی به دانشجویان و استادان تعلق می‌گیرد که قبلا به این صورت نبود و همین موضوع باعث رونق گرفتن فعالیت‌های پژوهشی در دانشگاه‌ها می‌شود. هر هیات علمی که کار خاص و قابل توجهی کرده باشد حداقل یک گرنت تشویقی ۱۰ یا ۲۰ میلیون تومانی دریافت می‌کند. در سامانه علم سنجی نیز خیلی راحت می‌توان در این مورد اطلاعات مفیدی به دست آورد که هر کس چقدر در تولید علم کشور نقش دارد.

نقش استادان دانشگاه در گرایش دانشجویان به فعالیت پژوهشی را تا چه حد موثر می‌دانید؟

استادان می‌توانند در جلب دانشجویان به فعالیت‌های پژوهشی بسیار موثر باشند، استادی که خودش علاقه‌مند است و کار پژوهشی می‌کند، قادر است دانشجو را هم وارد این مسیر کند. در محیط کار خودمان شاهد هستیم که وقتی استادی کار خاصی انجام می‌دهد، دانشجویان او هم کنجکاو می‌شوند که استادشان چه کرده است و به این کار گرایش پیدا می‌کنند. هیات علمی که با نشاط است و در فیلد پژوهش با انرژی فعالیت می‌کند، دانشجویان پژوهشگر بیشتری تربیت خواهد کرد. این موضوع درباره خود من نیز صدق می‌کند. در دوران داروسازی به کار پژوهشی علاقه مند بودم و روی پایان نامه‌ام کار کردم ولی عملا وارد مقطع پی‌اچ‌دی که شدم به صورت جدی در کنار کار پایان‌نامه به پژوهش نیز روی آوردم و استاد من دکتر حسین زاده که جزو اساتید برتر ایران هستند من را تشویق کردند که کار پژوهشی بیشتری انجام دهم و تاثیر بسیار زیادی در روی آوردن من به پژوهش داشتند، به طوری که حتی بعد از  فارغ التحصیلی نیز روحیه فعالیت و کار تحقیقاتی در من حفظ شد. قطعا اگر استادم نبود من هم علاقه مند نمی‌شدم؛ وقتی احساس کردم محیط با من یار است و من را به جلو هدایت می‌کند و شرایط فراهم است، مایل به ورود به این عرصه شدم.

من هم به نوبه خودم سعی می‌کنم از دانشجویان و پژوهشگرانی که با من کار می‌کنند حمایت کنم و آنها را تشویق کنم. با توجه به اینکه کار پژوهشی مسیر آسانی نیست و مشکلاتی پیش روی محقق وجود دارد، یک روز جواب نمی‌گیرد، یک روز امکانات به موقع نمی‌رسد، یک روز حمایت مالی دیر می‌رسد، همه اینها ممکن است باعث دلسردی دانشجویان شود اما من سعی می‌کنم علاوه بر پشتیبانی علمی از نظر روحی نیز آنها را حمایت کنم و دلگرمی بدهم تا انگیزه‌شان برای فعالیت پژوهشی حفظ شود.

جذابیت‌های فعالیت‌های پژوهشی از جمله ارضای شخصی حاصل از تولید علم، کسب امتیاز و لذت کار علمی حتما با سختی‌هایی همراه است و پژوهشگر باید از یک سری لذت‌ها و سرگرمی‌ها بگذرد تا بتواند در این مسیر ثابت قدم بماند. دانشجویان چگونه می‌توانند بین تحقیق و علاقه‌های دیگر خود هماهنگی ایجاد کنند.

کسب موفقیت با یک سری سختی‌هایی همراه هست. باید بپذیریم که اگر دنبال موفقیت هستیم باید مسائل مختلفی را در زندگی کنترل کنیم و با برنامه ریزی دقیق از وقتمان به بهترین شکل ممکن استفاده کنیم. دانشجویان باید بدانند که اگر به جذابیت‌های زودگذر و غیرپایدار بیش از حد بپردازند از مسیر پژوهش که لازمه‌اش برنامه‌ریزی و پشتکار است، باز می‌مانند و روند پژوهشی آنها آسیب می‌بیند. بچه‌ها بدانند در تنظیم وقتشان برای پژوهش باید وقت زیادی اختصاص دهند، سختی بکشند و البته ناامید نشوند. لحظاتی هست که زمان بهره‌برداری از زحمات می‌رسد و خوشی آن لحظات جوری است که آدم سختی‌ها را فراموش می‌کند. خوشی چاپ مقاله و خوشی‌های رسیدن به موفقیت‌های ناشی از آن پژوهش واقعا دلچسب است و وقتی آدم به این خوشی‌ها می‌رسد سختی‌ها در برابر آن ناچیز می‌شود؛ پس باید تنظیم وقت و برنامه ریزی داشته باشند تا به هدف خود برسند.

زمزمه‌هایی در بین جوانان و دانشجویان وجود دارد که ماندن در ایران را بی‌فایده می‌دانند و فکر می‌کنند برای موفقیت در عرصه‌های علمی باید از کشور بروند و در کل ناامیدی‌هایی وجود دارد که منجر به خروج نخبگان از کشور می‌شود. نظر شما به عنوان پژوهشگری که در ایران فعالیت‌ می‌کنید، چیست؟

استادان و محققان خیلی بزرگی داریم که من پیش آنها دانشجو هستم، وقتی آنها را می‌بینم که در این شرایط دارند با امید و انگیزه کار می‌کنند من هم امید می‌گیرم. دانشجویان باید بدانند که فقط امکانات در پیشرفت ما تاثیر ندارد، داشتن ایده درست بسیار مهم است و لازمه آن تلاش است. فرقی نمی‌کند در ایران باشیم یا جای دیگر، به هر حال برای رسیدن به هدف باید تلاش کنیم. چه بسا در کشورخودمان راحت‌تر به اهدافی که مد نظر داریم، برسیم. نمی‌توان با قطعیت گفت که حتما اگر از ایران برویم، موفق می‌شویم چرا که اساس موفقیت ایده درست و تلاش زیاد است و فرقی نمی‌کند، کجای دنیا باشیم. البته نیاز به حمایت مسوولان هم هست که حقیقتا شاهد هستیم که سیستم‌های حمایتی و تشویقی وجود دارد و این جای تشکر و قدردانی دارد.

ایران کشور ماست و ما بومی اینجا هستیم، بنابراین خیلی راحت‌تر می‌توانیم کار کنیم و واقعا در کشور به فعالیت‌های علمی و پژوهشی نیاز داریم، فیلدهای پژوهشی مختلف هست که نیاز به کار اساسی دارد و کسی از خارج از کشور نمی‌آید این موضوعات را بررسی کند. مثلا در زمینه اپیدمیولوژی نیاز زیادی به مطالعه داریم که قابل توجه دانشجویان پزشکی است و حیطه‌ای است که باید روی آن کار شود و بسیار مهم و اثرگذار است. حوزه‌های مطالعاتی زیادی در کشورمان وجود دارد که روی آنها کار نشده و نیاز هست خودمان به پا بخیزیم و کار مطالعاتی و پژوهشی انجام دهیم.

توصیه شما به عنوان یک پژوهشگر موفق به دانشجویان چیست؟

توصیه من به دانشجویان علاقه مند به پژوهش این است که در کنار درسی که می‌خوانند با اصول صحیح پژوهش نیز آشنا شوند و مطالعه زیاد داشته باشند؛ از مسیر مطالعه زیاد است که ایده‌های پژوهشی درست به ثمر می‌رسد؛ تاکید می‌کنم که در راه رسیدن به موفقیت‌های پژوهشی از هیچ تلاشی فروگذار نکنند، هر چه بیشتر تلاش کنند به نتایج بیشتری دست پیدا می‌کنند. در نهایت آرزوی سلامت و موفقیت برای تمام دانشجویان کشورم دارم و از استادانی که در گذشته به من کمک کردند و این مسیر را به من نشان داده و راه را برای من هموار کردند، سپاسگزارم.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.