پنجشنبه ۲۳ دی ۱۴۰۰ - ۲۱:۳۷

یک هفته، یک کتاب کاری از مفدا مازندران؛

معرفی کتاب "مائده‌های زمینی و مائده‌های تازه"

مازندران/معرفی کتاب

در «یک هفته، یک کتاب» این هفته به سراغ یکی از آثار نام‌آشنای ادبیات جهان رفته‌ایم. «مائده‌های زمینی و مائده‌های تازه» اثر رازآلود و الهام‌بخشِ «آندره ژید» نویسنده فرانسوی است که سال‌هاست دانش‌آموزان در کتب ادبیات دبیرستان با قطعاتی زیبا از آن آشنا می‌شوند. با ما همراه باشید.

«ای کاش عظمت در نگاه تو باشد نه در آن چیزی که بدان می‌نگری.» این جمله‌ی آشنا، گیرا و تاثیرگذار را همه ما در ادبیات فارسی دبیرستان خوانده‌ایم. "مائده‌های زمینی و مائده‌های تازه" یکی از رمان‌های آندره ژید، نویسنده فرانسوی است. این کتاب در واقع از دو بخش تشکیل شده است که به فاصله ٣٨ سال از یکدیگر به چاپ رسیده‌اند. بخش اول، مائده‌های زمینی، حاصل تاملات جوانی ژید در تونس است که ٨ فصل دارد. ژید در آغاز میان‌سالی اقدام به تصحیح مائده‌های زمینی کرد و ۴ فصل نیز در قالب مائده‌های تازه به آن افزود که تایید و تاکیدی بر فلسفه دوران جوانی اوست. 

مهستی بحرینی، یکی از مترجمانی است که این کتاب را به فارسی برگردان کرده است. در بخشی از مقدمه این مترجم بر کتاب اینطور می‌خوانیم:

"آندره ژید نویسندهٔ نامدار فرانسوی، که مدت نیم قرن حضوری نمایان در عرصهٔ ادب فرانسه داشت و تأثیر شگفت‌آور نوشته‌هایش در سال‌های پس از جنگ جهانی بر اکثر مخاطبان و به ویژه بر نسل جوان انکارناپذیر است، به سال ۱۸۶۹ در پاریس، چشم به جهان گشود. پدرش استاد حقوق و مادرش دختر یکی از بورژواهای ثروتمند نرماندی بود. ژید در خانواده‌ای پایبند به سنت‌های مذهب پروتستان پرورش یافت و سال‌های نوجوانی و جوانی او، تحت تأثیر این امر قرار گرفت... 

ژید فعالیت ادبی خود را در بیست و دو سالگی (۱۸۹۱) آغاز کرد. از آنجا که به یاری بخت، از رفاه مالی برخوردار بود و نیازی به کار کردن نداشت، توانست با فراغ بال به نوشتن بپردازد. او در آغاز کار، به مکتب سمبولیسم روی آورد ولی پس از چندی زندگی درونی انسان را موضوع آثار خود قرارداد و با تجزیه و تحلیل مداوم و مستمر مسائل عاطفی و روانی خویش، کوشید تا از خواست‌ها، نیازها، اضطراب‌ها، ضعف‌ها، توانمندی‌ها و پیچیدگی‌های روح بشر، پرده بردارد.

ژید در ۲۴ سالگی (۱۸۹۳) در حالی که به شدت بیمار بود و می‌پنداشت که زندگی‌اش با خطری جدی روبه‌روست، به تونس رفت. اما دو سال بعد (۱۸۹۵)، هنگامی که از آفریقای شمالی به فرانسه بازگشت، تغییری ژرف در او پدید آمده بود و جدا از بهبود کامل، از بسیاری از قید و بندهای جسمی و روحی رهایی یافته بود. از این پس، دست به نوشتن آثاری زد که از تجربیاتی سرچشمه می‌گرفت که از او «موجودی تازه» ساخته بودند. از میان این آثار، می‌توان به مائده‌های زمینی(۱۸۹۷) ضد اخلاق(۱۹۰۲) و در تنگ (۱۹۰۹) اشاره کرد. اما کتابی که مایهٔ موفقیت او شد، دخمه‌های واتیکان بود که به سبب لحن جسورانه‌اش، شهرتی ناگهانی برایش به ارمغان آورد. 

وی در سال ۱۸۹۷ در کتاب مائده‌های زمینی، فلسفهٔ پرشور و زیبایی را بنیان نهاد. این کتاب در آغاز مورد استقبال واقع نشد، به‌طوری‌که در طول ۱۰ سال تنها ۵۰۰ نسخه از آن فروش رفت، با اینکه از آثار دوره جوانی نویسنده است، وی تقریباً تمام آنچه را که می‌توان فلسفه وی نامید در آن گنجانده‌است، و هرچه بعداً نوشته در تعقیب اندیشه‌هایی است که در این کتاب بیان گردیده، یعنی امتناع از هر گونه وابستگی و قید و بند و ستایش شور و عشق و نگاهی هر لحظه نو به تمام جلوه‌های هستی.

خط سیر اندیشه‌های او در این کتاب به مانند بسیاری ادبا و حکمای بزرگ جهان شامل درونی ساختن شکوه و زیبایی‌های هستی و سپس رهایی از خویشتن و سیر در جهان نامتناهی معانی ژرف و جاودانست. 

ریشه اندیشه‌های مائده‌های زمینی را در کتاب مقدس و نوشته‌های نیچه فیلسوف و شاعر شهیر آلمانی باید جست. نشانه‌هایی از تأثیر ادبیات مشرق زمین نیز در آن دیده می‌شود. او در این کتاب چنین استدلال می‌کند که تمام امیال طبیعی، سودمند بوده و مایه تندرستی است، و بدون این امیال، زندگی لطف خود را از دست می‌دهد.

آندره در سال ۱۹۴۷ و زمانی که هفتاد و هشت ساله بود، برندهٔ جایزه ادبی نوبل شد."

از آندره ژید ده‌ها عنوان کتاب، مقاله، نمایش‌نامه، سفرنامه و خاطرات به چاپ رسیده است که "در تنگ"،" سمفونی روستایی"، "سکه‌سازان" و"بازگشت از شوروی" از آثار معروف اوست. گفتنی است که تمام آثار آندره ژید در زمره کتاب‌های ممنوعه کلیسای کاتولیک قرار دارد.

کتاب مائده‌های زمینی و مائده‌های تازه، دست‌کم ۴ بار در دوره‌های تاریخی مختلف به فارسی ترجمه شده است. نسخه برگردان مهستی بحرینی در ٢٧۶ صفحه توسط انتشارات نیلوفر با چاپ رسیده است و تاکنون بیش از ١٠ بار تجدید چاپ شده است.

نسخه فیزیکی این کتاب در کتاب‌خانه کانون کتاب‌خوانی ارغوان موجود است و شما دانشجویان علاقه‌مند می‌توانید با مراجعه به این کتاب‌خانه از مطالعه این کتاب لذت ببرید. 

متن پشت جلد کتاب:

آندره ژید معتقد بود که مهم ترین اصل برای هر کسی آن است که به رغم همۀ ابهامات و چندگانگی هایی که در درون خود سراغ دارد، با خویشتنِ خویش صادق باشد. سرتاسر مائده های زمینی گواه این مدّعاست. او هرگز در پی آن نبود که مریدان و پیروانی برای خود گرد آورد و به صراحت گفته است: «کتابم را به دور افکن… گمان مبر که کسی دیگر بر حقیقت «تو» دست یابد…به خود بگو که این تنها یکی از هزاران نگرش ممکن در رویارویی با زندگی است. نگرش خود را بجوی.»

مسئول پروژه: امیرحسن بردباری

گرافیست: فاطمه معجری

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.