جمعه ۱۹ شهریور ۱۴۰۰ - ۲۱:۲۶

پیشگیری از خودکشی با تشخیص علائم هشدار دهنده و جدی گفتن این علائم آغاز می شود.

پیشگیری از خودکشی با تشخیص علائم هشدار دهنده و جدی گفتن این علائم آغاز می شود.

فردی که قصد خودکشی دارد تا آخرین لحظات پیش از اقدام خود منتظر کمک، شنیده شدن یا راه چاره است، پس شناخت کوچکترین علائم هم می‌توانند کمک کننده باشد. در ادبیات سلامت، روزها بە فراخور موقعیت ها، مسائل و مشکلات پیش آمدە ممکن است عناوین خاصی را بە خود اختصاص دهند، 10 سپتامبر (19 شهریور) روز جهانی پیشگیری از خودکشی نام دارد. مفدا کردستان نیز در همین راستا و بە منظور افزایش آگاهی دربارە خطرات خودکشی و پیشگیری از آن گفتگویی اختصاصی با دل‌آرا آزادە همتایار مرکز مشاورە دانشگاە علوم پزشکی کردستان ترتیب دادە است. در ادامە شاهد این گفتگوی اختصاصی باشید.

خودتان را بە مخاطبان مفدا کردستان معرفی نمایید؟
سلام و عرض ادب دارم خدمت دوستان و همراهان گرامی
من دل‌آرا آزاده هستم؛ دانشجوی ترم ۵ رشته مهندسی بهداشت محیط و عضو همتایاران سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی کردستان.
پیشینەای کوتاه از روز جهانی پیشگیری از خودکشی را بیان کنید؟
از سال ۲۰۰۳، به پیشنهاد انجمن بین المللی پیشگیری از خودکشی و با همکاری رسمی سازمان جهانی بهداشت، دهم سپتامبر هر سال به عنوان روز پیشگیری از خودکشی انتخاب شده و هدف آن افزایش آگاهی عمومی نسبت به خودکشی و کاهش آمار مربوط به آن آست. آمارهای سازمان بهداشت جهانی نشان می‌دهد که هر ۴۰ ثانیه یک نفر یا در هر روز ۳۰۰۰ نفر خودکشی می‌کنند. این آمار بسیار بالا، اهمیت مسئله خودکشی را بهتر نشان می‌دهد.
بە نظر شما خودکشی قابل پیشگیری است؟
بله؛ این رفتار با برنامه ریزی در سطح ملی، منطقه‌ای، استان، شهر و حتی در سطح خانواده و خود فرد قابل پیشگیری است.
 پیشگیری از خودکشی با تشخیص علائم هشدار دهنده و جدی گرفتن این علائم آغاز می شود، علاوه بر آن با پر کردن پرسشنامه‌هایی تحت عنوان (طرح‌واره) که متخصصین روانشناسی به مدد جویان ارائه می‌دهند و با بررسی جواب‌هایی که مدد جو می‌دهد می‌توان فهمید که فرد چقدر در معرض خطر افسردگی و افکار خودکشی قرار دارد. 
نشانە‌های خودکشی در یک فرد بە چە صورت است؟
برجسته‌ترین نشانه خودکشی، افسردگی فرد است که در حالات چهره، رفتار و حرف زدن فرد مشخص است. افرادی که دچار سوگ از دست دادن عزیزی، ناکامی و شکست در مسائل زندگی شخصی، مشکلات روانشناختی هستند و یا در معرض آسیب‌های اجتماعی نظیر اعتیاد، تجاوز و... قرار می‌گیرند بیشتر در معرض خود کشی‌اند و باید توجه زیادی به آنها صورت بگیرد و حتماً آن‌ها را به روانشناس ارجاع داد.
همچنین نشانه دیگر خودکشی، احساس گناه شدید در فرد است که این احساس حتی در موضوعات بی‌ربط به او نیز دیده می‌شود و یا احساس مصرف کننده بودن،‌ باری اضافه بر دوش خانواده بودن، انزوا و دوری گزینی فرد از جامعه و مسائلی از این قبیل همگی می‌توانند نشانه‌هایی برای خودکشی باشند.
نقش رسانە ها و نهادهای اجتماعی و آموزشی در پیشگیری از خودکشی بە چە صورت است؟
در این مورد می‌خواهم به یک مثال از شبکه جستجو گوگل اشاره کنم که اگر جمله (چگونه خودکشی کنیم؟ یا هر جمله مشابهی) را سرچ کنید، با پیشنهاد کمک روبه رو می‌شوید که با ارائه شماره تلفن نهادهای مرتبط همراه است. همچنین به‌جای سانسور اخبار مربوط به خودکشی باید حرفه‌ای، اصولی و اخلاق‌مدارانه برخورد کرد. 
رسانه‌ها نقش مهمی در پیشگیری از آسیب‌های روانی و همچنین اقدام به خودکشی دارند. آنها از طریق آموزش‌های لازم در باره مهارت‌های زندگی، افزایش اعتماد به نفس، نحوه مدیریت و حل مسائل و نحوه تربیت درست فرزندان به‌طوری که بتوانند فرزندانی سالم، کارآمد و مستقل داشته باشند، می‌توانند در افزایش سلامت روان جامعه موثر باشند و با افزایش سلامت روانی خود به خود میزان خودکشی پایین خواهد آمد.
شناخت نشانه‌ها و علائم هشداردهنده در فرد تا چه اندازه در پیشگیری از خودکشی موثر است؟
قطعاً ما اگر بتوانیم علائم را در افراد شناسایی کنیم، بهتر و در زمان مناسب‌تری می‌توانیم به فرد کمک کنیم که از این‌ کار پشیمان شده، راه درمان را پیش بگیرد و با وجود سختی ها و مشکلاتی که زمانی فکر می‌کرد توان تحملش را ندارد زندگی کردن را انتخاب کند. یادمان باشد محققین بر این باورند که فردی که قصد خودکشی دارد تا آخرین لحظات پیش از اقدام خود منتظر کمک، شنیده شدن یا راه چاره است، پس شناخت کوچکترین علائم هم می‌توانند کمک کننده باشد.
درصورت مشاهده علائم تمایل به خودکشی در فرد یا اطرافیان وی باید چه اقدامی صورت گیرد؟
اگر از میان همکلاسی‌ها و دوستان خود و یا در محیط خوابگاه، فردی را دیدیم که دارای نشانه‌های هشدار خودکشی است، بدانیم که این فرد نیازمند گوش دادن عمیق است، پس هرگز او را مسخره یا قضاوت نکنیم و وعده یا قول‌های بی‌پایه و اساس به او ندهیم؛ بلکه باید او را از تبعات اینکه آسیب به او چه تاثیر بدی به روی خانواده و دوستان او می‌گذارد آگاه کنیم، اینکه افراد جامعه تنها متعلق به خود نیستند و به عزیزان خود نیز متعلق‌اند و آسیب و خودتنبیهی آنان می‌تواند آسیب جدی‌ای را نیز به اطرافیان فرد وارد کند. در ادامه به او پیشنهاد کنیم از کمک‌های حرفه‌ای بهره ببرد و او را ترغیب کنیم تا به اداره‌های مشاوره و سلامت روان دانشگاه‌ها مراجعه کند.

پاندمی کرونا تا چه اندازه در افزایش آمار خودکشی تأثیر گذار بوده است؟
فراگیر شدن پاندمی کرونا در جهان با تأثیرگذاری بر سلامت روان افراد، نرخ خودکشی در جهان را به طور چشمگیری افزایش داده که  به علت ایجاد فاصله فیزیکی، ایزوله سازی و همچنین ترس است.
احساس تنهایی زیاد، گرفتارشدگی و آشفتگی روانی نیز نقش مهمی در بالا رفتن آمار خودکشی دارد.

در مرکز مشاورە علوم پزشکی کردستان در این زمینە همکاری‌هایی صورت می گیرد؟
در مرکز مشاوره علاوه بر ارائه خدمات روانشناختی توسط روانشناسان، پیگیری‌های جدی و مستمر نیز توسط همتایاران سلامت روان از دانشجویان انجام می‌گیرد، در صورت فهمیدن در معرض خطر بودن هر کدام از دانشجویان با حفظ حریم خصوصی و اصل رازداری فوراً فرد به اساتید و روانشناسان مرکز مشاوره ارجاع داده می‌شود تا مداخلات درمانی لازم انجام شود. 
همچنین با راه‌اندازی پیج اینستاگرامی مرکز مشاوره و برگزاری وبینارهای روانشناسی توسط اساتید مرکز مشاوره گام‌های مفیدی در این راستا برداشته شده است.

برنامە‌های مرکز مشاورە دانشگاە علوم پزشکی کردستان برای این روز چگونە است؟
از آن‌جا که  امکان برگزاری وبینار یا کارگاه بصورت حضوری وجود ندارد در پیج اینستاگرامی moshavere_muk مطالب مفیدی در زمینه خودکشی و برای افزایش آگاهی افراد منتشر خواهد شد که امیدواریم مفید و موثر واقع شود، همچنین باید بدانیم که بیشترین افراد مورد اعتماد برای درد دل کردن در کسانی که قصد خودکشی دارند، دوستانشان هستند و به همین دلیل است که نقش هم‌کلاسی‌ها، دوستان، همسالان و هم خوابگاهی‌ها در پیشگیری از این امر می‌تواند پررنگ‌تر باشد. همتایاران سلامت نیز از بین همین گروه‌ها انتخاب شده‌اند که همین امر سبب می‌شود دانشجویان با آنها ارتباط نزدیکتری داشته باشند، پس در مواقع لزوم همتایاران آنها را به مشاور دانشگاه ارجاع می‌دهند تا کمک های لازم صورت بگیرد.


تهیه و تنظیم: پریسا نصراللهی و ژینو کریمی/خبرنگاران سرویس فرهنگی مفدا کردستان

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.