جمعه ۵ شهریور ۱۴۰۰ - ۱۰:۰۸

کاری از مفدا مازندران

اینفوگرافی/گرایش‌های رشته داروسازی برای ادامه تحصیل و بازار کار آن

مازندران/گرایش های رشته داروسازی

داروسازی را می‌توان یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین فعالیت‌های درمانی دانست که بشر برای بقا و حفظ جان و سلامتی خود به آن وابسته بوده است. شاید بتوان قدمت داروسازی را مقارن با قدمت زندگی بشر دانست. داروسازی چیزی نیست که کسی به آن نیاز نداشته باشد. و امروزه با شرایط پیش آمده فعلی و گسترش ویروس کرونا، نیاز به این مهم بیش از پیش مورد توجه همگان قرار گرفته است. روز داروسازی یادآور این اصل است که این فعالیت تا چه اندازه می‌تواند باعث بهبود زندگی بشر و شرایط آن باشد.

داروسازی را می‌توان یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین فعالیت‌های درمانی دانست که بشر برای بقا و حفظ جان و سلامتی خود به آن وابسته بوده است. شاید بتوان قدمت داروسازی را مقارن با قدمت زندگی بشر دانست. داروسازی چیزی نیست که کسی به آن نیاز نداشته باشد. و امروزه با شرایط پیش آمده فعلی و گسترش ویروس کرونا، نیاز به این مهم بیش از پیش مورد توجه همگان قرار گرفته است. روز داروسازی یادآور این اصل است که این فعالیت تا چه اندازه می‌تواند باعث بهبود زندگی بشر و شرایط آن باشد.

به طور کلی تعیین مرز این که داروسازی در زیر شاخه پزشکی قرار می‌گیرد یا شیمی کار مشکلی است. اما نزدیک بودن داروسازی و شیمی یک اصل اجتناب‌ناپذیر است و از دیرباز شیمیدان‌ها در داروسازی پیشگام بوده‌اند. البته این به معنای دور بودن داروسازی از پزشکی نیست و می‌توان داروسازی را پیوند بین شیمی و پزشکی دانست.

رشته داروسازی یکی از پرطرفدارترین رشته‌ها در میان فارغ‌التحصیلان رشته علوم تجربی است. این رشته در میان اغلب دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی به عنوان سخت‌ترین رشته تحصیلی شناخته می‌شود. دانشجویان رشته داروسازی باید بین ۵ تا ۶ سال دوره دکترای عمومی داروسازی را بگذرانند و پس از گذراندن ۲ سال دوره طرح خود می‌توانند در آزمون دکتری تخصصی شرکت کنند.

گرایش های رشته داروسازی برای ادامه تحصیل:

به دلیل ارتباط تنگاتنگ رشته داروسازی با علوم پایه، مانند شیمی، فیزیک، زیست شناسی و علوم بالینی، این رشته، دارای گرایش‌های تخصصی گوناگونی است. در  ادامه،‌ به معرفی این گرایش‌ها می‌پردازیم.

شیمی دارویی (Pharmaceutical Chemistry)

این رشته، یکی از پایه‌ای‌ترین گرایش‌های تخصصی داروسازی به شمار می‌رود. هدف اصلی در این دوره، تربیت متخصصانی است که از ساختار شیمیایی ترکیبات دارویی و ساختمان آنها، آگاه باشند و بتوانند بین این ساختار شیمیایی ترکیبات مختلف و عملکرد آن‌ها در بدن انسان، یک ارتباط منطقی پیداکنند و این ارتباط را برای طراحی یا شناسایی ماده موثره‌های دارویی جدید، به کار بگیرند.

فارماکوگنوزی (Pharmacognosy)
در این رشته تخصصی، دانشجویان با خواص مواد موثره دارویی با منشاء طبیعی به ویژه گیاهان دارویی آشنا می‌شوند. دستیاران این رشته تخصصی، در طول تحصیل، با گیاهان دارویی بومی ایران ‌آشنا می‌شوند و می‌آموزند که هریک از گونه‌های گیاهی موجود، که دارای ارزش دارویی در مقیاس صنعتی است، با چه شرایط اقلیمی خاصی سازگار است.

سم شناسی (Toxicology)

دانشجویان در این دوره، ضمن آشنایی با عناصر و ترکیبات سمی غیر دارویی که بشر در خطر تماس با آن‌ها قرار دارد، با مسمومیت‌های ناشی از ترکیبات دارویی  نیز آشنا می‌شوند.
علاوه بر این، دستیاران این دوره تخصصی، با روش‌های رایج آزمایش آشنا می‌شوند تا بتوانند اثرات و عوارض سم‌ها را در سطح سلولی و اندام‌ها ارزیابی کنند. این مرحله، از جمله مراحل بسیار مهم در مطالعات داروشناسی، پیش از ورود دارو به عرصه‌های کارآزمایی‌های بالینی است.

داروشناسی (Pharmacology)
فارغ‌التحصیلان این رشته تخصصی، از دانش بسیار بالایی در رابطه با داروها، مکانیسم اثر، عوارض و تداخلات احتمالی اثرات داروهای مختلف برخوردار هستند. دستیاران، در طول این دوره تخصصی با جدیدترین روش‌های تعیین دوزهای موثر ترکیبات دارویی و مکانیسم اثر آنها آشنا می‌شوند.

فارماسیوتیکس (Pharmaceutics)
در این گرایش، هدف، تبدیل مواد موثره دارویی به یک شکل مناسب و قابل مصرف توسط انسان است، به گونه‌ای که حداکثر مقدار ماده موثره دارویی بتواند در دسترس عضو یا اندام هدف قرار گیرد.

داروسازی بالینی (Clinical Pharmacy)

این گرایش تخصصی، یکی از رشته‌های نوپا در کشور ما به شما می‌رود که با توجه به ماهیت بالینی آن، دانش‌آموختگان این رشته، اطلاعات کاربردی داروها و مهارت لازم برای ارائه خدمات و مراقبت‌های دارویی در مراکز بیمارستانی و بخش‌های بالینی را دارا هستند.

بیوتکنولوژی دارویی (Pharmaceutical Biotechnology)

در این دوره تخصصی، هدف، کسب دانش و مهارت لازم برای بهره‌برداری از علوم سلولی- مولکولی، میکروبیولوژی و ژنتیک، برای ساخت و تولید مواد موثره دارویی، در مقیاس صنعتی است. بهره‌برداری از انواع باکتری‌ها و قارچ‌ها به عنوان کارخانجات طبیعی تولید داروها و یا به کارگیری ریزسازواره‌ها در مهار و کنترل بیماری‌ها از جمله مباحث مورد توجه در این رشته تخصصی هستند.

داروسازی هسته‌ای یا رادیوفارماسی (Nuclear Pharmacy)

در طی این دوره تخصصی، دستیاران با رادیوداروها، روش‌های شناسایی و سنجش آن‌ها، روش تولید رادیوداروها و کاربرد آن‌ها در تشخیص، درمان و یا پیشگیری از بیماری‌ها آشنا می‌شوند و مهارت‌های مرتبط با آنها را کسب می‌کنند.

اقتصاد و مدیریت دارو (Pharmaceutical Administration and Pharmacoeconomics)
هدف این دوره، تربیت متخصصان کارآمدی است که با توانمندی‌های مدیریتی، بتوانند در شناسایی و حل مشکلات نظام دارویی کشور، موثر باشند و با مدیریت صحیح منابع مالی، در بهبود سطح ارائه خدمات نظام سلامت بکوشند.

نانوفناوری دارویی (Pharmaceutical Nanotechnology)

این رشته در راستای خودکفایی کشور در تولید محصولات نانوزیست فناوری و اشتغال متخصصان این عرصه در مراکز علمی و دانشگاهی کشور، مراکز تحقیقاتی پزشکی – دارویی و صنایع داروئی طراحی شده است. در طول این دوره، دانشجو با مباحث گوناگونی از جمله بیولوژی سلولی مولکولی پیشرفته، نانوبیو مواد، کشت سلول و بافت، نانودارو، فارماکوکینتیک پیشرفته و ژن درمانی آشنا خواهد شد.

کنترل دارو (Control of Pharmaceuticals)

این رشته نیز به تازگی در کشور راه‌اندازی شده است و متخصصانی کارامد را در زمینه کنترل کیفیت انواع مواد اولیه و فرآورده‌های دارویی و همچنین بهداشتی – آرایشی تربیت می‌کند.

علاوه بر تخصص‌های فوق‌ که در کشور ما دایر هستند، با توجه به پیشرفت شگرفی که علم داروسازی در سطح جهان با آن روبروست، گرایش‌های تخصصی جدیدتری نیز در راه هستند که از جمله آنها می‌توان به فارماکواپیدمیولوژی، فارماکوژنتیک، ایمونوفارماکولوژی و مدیریت دارویی اشاره کرد.

آزمون دستیاری از دو بخش امتحان کتبی و مصاحبه تشکیل می‌شود که به ترتیب 80 و 20 درصد امتیاز آزمون را به خود اختصاص می‌دهند.در بخش مصاحبه، به معدل دوره‌ عمومی، تناسب پایان‌نامه دوره عمومی با دوره تخصصی انتخاب شده، تعداد مقالات یا احتمالاً مشارکت در تألیف و ترجمه کتاب‌ها، سطح زبان انگلیسی (و یا آشنایی با سایر زبان‌های رایج بین‌المللی)، فعالیت‌های فوق برنامه در طول دوران دانشجویی یا سایر خصوصیات برجسته فردی و نیز میزان علاقه و انگیزه داوطلب برای ادامه تحصیل توجه می‌شود.

فارغ التحصیل رشته داروسازی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟

احتمالا، برای بسیاری از افراد، تحصیل در رشته داروسازی، صرفا به معنی کار در داروخانه است. هرچند این تصور،‌ تا حدی درست و به واقعیت نزدیک است، اما همه آن نیست. بسیاری از دانش‌آموختگان رشته داروسازی، به عنوان مسئول فنی در داروخانه‌ها مشغول به کار می‌شوند، اما گروه دیگری نیز به خدمت در «پشت صحنه» داروخانه‌ها تمایل دارند.

بخشی از این عده، کار در بخش‌های تحقیقاتی شرکت‌های دارویی را ترجیح می‌دهند و گروهی هم شخصا اقدام به تاسیس یک کارخانه دارویی و احداث خط تولیدهای جدیدی از محصولات دارویی یا آرایشی و بهداشتی می‌کنند.

در این میان، طیف گسترده‌ای از داروسازان نیز هستند که به پزشکان در زمینه انتخاب داروهای موثر، کمک می‌کنند، در سازمان‌ها و موسسات تصمیم‌گیرنده در بخش دارو، فعالیت دارند یا به عنوان مسئول نظارت فنی در کارخانه‌ها به ارائه خدمت می‌پردازند.

در یک دسته‌بندی اجمالی، می‌توان گفت دانش‌آموختگان رشته داروسازی در یکی از زمینه‌های زیر، مشغول به کار خواهند شد:

داروخانه‌های خصوصی یا وابسته به بیمارستان

کارخانه‌های آرایشی و بهداشتی

صنایع داروسازی (صنعت ساخت و کنترل دارو)

درمان و آموزش پزشکی

امور اجرایی وزارت بهداشت

فعالیت‌های پژوهشی در کارخانه‌های داروسازی

گردآوری کننده: سیده مریم خادمی

گرافیست: مریم خالقی‌نیا

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.