یکشنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۹:۴۰

مقاله علمی انجمن علمی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بم؛

مروری بر اهمیت و جایگاه اینترنت اشیاء در پزشکی

مروری بر اهمیت و جایگاه اینترنت اشیاء در پزشکی

برای فناوری اینترنت اشیاء کاربردهای بسیاری را می توان متصور شد که فقط تعدادی از این کاربردها عملیاتی شده اند در آینده نه چندان دور بسیاری از کاربردهای اینترنت اشیاء در خانه های هوشمند،کارخانه های هوشمند، مزارع هوشمند، ادارات هوشمند، سیستم حمل و نقل هوشمند، بیمارستان های هوشمند ، دانشگاه های هوشمند و غیره به کار گرفته خواهد شد.

به گزارش مفدا بم، اینترنت اشیاء فناوری مدرنی است که حاصل همگرایی و تکامل اینترنت، فناوری بیسیم و سیستم الکترونیکو مکانیکال است و به کمک آن می توان چندین اشیاء و جاندار را به هم مرتبط کرد. اینترنتی از اشیاء به عنوان یک سیستم پیچیده­ی سایبری-فیزیکی، تمامی انواع حسگرها، ارتباطات، دستگاه ها، شبکه ها و سیستم های اطلاعاتی را به صورت یکپارچه چینش نموده است و به این ترتیب کلیه ی افراد و اشیاء را به صورت کاملأ دلخواه با یکدیگر مرتبط می­نماید. بدین معنی که هر کسی در هر زمان و در هر مکانی می تواند به صورت اثر بخش تر به اطلاعات هر شیء یا دستگاهی دیگر دسترسی داشته باشد. در اینترنت اشیاء ، شبکه های اشیا، فیزیکی حاوی فناوری جاسازی شده با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند و حالات داخلی یا محیط خارجی خود را حس می کنند.

اینترنت اشیاء کاربرد متنوعی در علوم و حوزه های مختلف دارد. یکی از این حوزه ها سلامت و پزشکی است. در اینترنت اشیاء تعداد زیادی حسگر درون ابزار و ماشین آلات مختلف دنیای واقعی قرار می گیرد و با طیف وسیعی از کاربرد ها مانند جمع آوری انواع اطلاعات زیست محیطی، فضانوردی ،جغرافیایی و پزشکی و... می توانند باهم تعامل داشته باشند. درمان از طریق اینترنت اشیاء نوعی فناوری است که سنسورهای بیسیم را در تجهیزات پزشکی تعبیه می کند، آن ها را به اینترنت مجهز و بیماران و کادر بیمارستان و تجهیزات را به هم متصل میکند تا انقلابی به سوی پزشکی مدرن شاهد باشیم. اینترنت اشیاء روشی جدید است که قرار است از این روش پردازش کردن، ذخیره کردن و جمع آوری اطلاعات را ازروش سنتی خود به روش مدرن تبدیل کند. به همین دلیل روش های سنتی در آینده زیاد کاربرد نخواهد داشت. اینترنت اشیاء روشی است که یک قابلیت را برای تمام اشیاء به وجود می آورد که با هم ارتباط داشته باشد و با اتصال به شبکه های اینترنت و اینترانت داده ها را منتقل کند. از آنجا که در حیطه پزشکی و سلامت، همواره پیشگیری بهتر از درمان است و بهترین راه برای درمان انواع بیماری ها تشخیص زود هنگام و شروع درمان در اولین مراحل ابتلا به بیماری می باشد. لذا از اینترنت اشیاء در پزشکی می توان برای کنترل علایم حیاتی بیماران به خصوص بیماران بستری در بیمارستان علی الخصوص در بخش مراقبت های ویژه استفاده نمود.گاهی در زندگی یک بیمار حتی چند ثانیه زودتر تشخیص دادن مشکل تنفسی، قلبی یا مغزی می تواند به نجات جان وی بینجامد و چه بسا در برخی بیماری ها همانند ایست قلبی همین ثانیه ها و دقایق محدود اولیه هستند که مرگ و زندگی بیمار را رقم می زنند. پس بسیار ضروروی است اگر بتوانیم قدمی در راه نجات جان انسان ها با استفاده از این تکنولوژی نو پای اینترنت اشیاء برداریم.

اینترنت اشیاء مفهومی رایانشی است برای توصیف آینده ای که در آن اشیاء فیزیکی یکی پس از دیگری به اینترنت وصل می شوند و با اشیاء دیگر در ارتباط قرار می گیرند .امروزه با تشکیل شبکه های کوچک تعداد زیادی از دستگاه های همگن قابلیت برقراری ارتباط با یکدیگر را دارند که ما آن را به عنوان "اینترنت اشیاء " در نظر می گیریم. اینترنت اشیاء به معنی برقراری ارتباط داخلی میان اعضای شبکه های کوچک مختلف است اما به دلیل عدم ناسازگاری ، این شبکه ها، امکان ارتباط با یکدیگر را ندارند. لذا ایجاد یک استاندارد و پروتکل واحد برای برقراری سازگاری این ارتباطات، موجب شکل گیری یک شبکه واحد جهانی به نام اینترنت اشیاء خواهد شد. اینترنت اشیاء برای بهره گیری از تکنولوژی های مورد استفاده در خود همانند محاسبات فراگیر و همه گیر، ابزارهای جداسازی شده ، تکنولوژی های ارتباطی، شبکه های حسگر، پروتکل های کاربرد ها، از حالت سنتی به هوشمند تبدیل شد. اشیای هوشمند با وظایف فرض شده برای آن ها کاربردهایی در دامنه های خاص را ایجاد می کنند اینترنت در حال حاضر همه مردم را به هم متصل می کند ولی با اینترنت اشیاء تمام اشیاء به هم متصل می شوند. یک سیستم اینترنت اشیاء را می توان به 3 دسته تقسیم بندی کرد. دسته اول سخت افزاری می باشد که میخواهد با دیگر دیوایس ها ارتباط برقرارنماید.دسته دوم پلتفرم های نهایی هستند که این اطلاعات و داده های دریافتی را برای موبایل ها و هر وسیله دیگری قابل خواندن و مانیتورینگ و پردازش می کند و دسته سوم اپلیکیشن هایی هستند که بر بسترهای مختلف پیاده سازی شده و قابلیت کنترل ،مانیتورینگ و تعامل را در سیستم به وجود می آورند.

کاربردهای اینترنت اشیاء در جهان پیرامون

برای فناوری اینترنت اشیاء کاربردهای بسیاری را می توان متصور شد که فقط تعدادی از این کاربردها عملیاتی شده اند در آینده نه چندان دور بسیاری از کاربردهای اینترنت اشیاء در خانه های هوشمند،کارخانه های هوشمند، مزارع هوشمند، ادارات هوشمند، سیستم حمل و نقل هوشمند، بیمارستان های هوشمند ، دانشگاه های هوشمند و غیره به کار گرفته خواهد شد.

اینترنت اشیاء در علوم پزشکی

هیچ شکی وجود ندارد که اینترنت اشیاء به طور کامل صنعت پزشکی را از طریق باز تعریف کردن نقش اپلیکیشن ها ، دستگاه ها و شیوه ارتباط افراد در ارائه راهکارهای پزشکی متحول کرده است . اینترنت اشیاء به طور پیوسته ابزارهایی را برای یکپارچه سازی سیستم های درمانی و پزشکی با دقت و بازدهی بیشتر ارائه می دهد بدین ترتیب هزینه های درمانی به طورقابل ملاحظه ای کاهش و نتایج درمان بهبود می یابد.

بهداشت و درمان عبارت است از حفظ سلامت از طریق تشخیص ، درمان و پیشگیری از بیماری ، آسیب و سایر اختلالات جسمی و روحی در انسان، یک سیستم مراقبت های بهداشتی در نظر گرفته شده است تا خدمات مختلف مراقبت های بهداشتی را برای تأمین نیازهای بهداشتی جمعیت های هدف فراهم کند. پیر شدن مردم ، افزایش امید به زندگی ، افزایش سبک زندگی و رشد درآمد باعث تغییراتی در الگوی خدمات بهداشتی و درمانی شده است که منجر به یک سیستم هوشمند مراقبت های بهداشتی شده است . از سیستم مراقبت های بهداشتی هوشمند می توان برای نظارت بر سلامتی بیماران در زندگی روزمره یا در موارد تصادف یا موارد اضطراری استفاده کرد .اینترنت اشیاء می تواند در زمینه های مختلف پزشکی از جمله سیستم مراقبت از راه دور بیماران ، بیماری های مزمن و مراقبت از سالمندان ، برنامه های رژیم و تناسب اندام و سیستم هشدار دهنده موارد اورژانسی مورد استفاده قرار گیرد. این موارد می توان شامل سیستم اندازه گیری ضربان قلب، سیستم اندازه گیری فشارخون ، ضربان سازی مصنوعی و سمعک ها باشد. همچنین برنامه هایی طراحی شده که در آن پزشک می تواند پس از ترخیص بیمار از بیمارستان ، بیمار خود را تحت نظر داشته باشد.

ابزارهای مختلفی در مراکز بهداشتی و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند که اگر بتوانند با همدیگر ارتباط داشته باشند و سرویس های ارتباطی سیستم به سیستم در هر مکانی برای آنها مهیا باشد، تأثیر شگرفی در شناسایی زود هنگام و درمان آسانتر بیماران خواهند داشت یکی از مهم ترین کاربرد­های اینترنت اشیاء در پزشکی، رصد کردن علائم حیاتی و همچنین پارامترهای خاص افراد مبتلا به بیماری های مزمن و شایع مانند بیماری های قلبی ، دیابت و بیماری های دستگاه تنفس است. جمعیت جهان در حال مسن شدن است که اینترنت اشیاء به صورت معنی داری می تواند کیفیت زندگی افراد مسن را بهبود بخشد. به عنوان مثال در صورت استفاده از یک دستگاه کوچک پوشیدنی می توان علائم حیاتی شخص سالخورده را در صورتی که از آستانه مجاز خارج شده باشد به پزشک یا مرکز درمانی ارسال کرد و یا حتی زمانی که شخص افتاده است و امکان بلند شدن نداشته باشد به فرد یا افراد مشخصی اعلام نمود.                                                                                        

مزایای اینترنت اشیاء در پزشکی و سلامت

-کاهش هزینه های بسیار زیاد درمانی

بخش درمانی در هر کشور بخش قابل توجهی از هزینه های آن کشور را شامل می شود. در صورت استفاده از اینترنت اشیاء در حوزه سلامت می توان این هزینه را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

-کاهش آمارهای مرگ و میر بر اثر عفونت های بیمارستانی

عفونت های بیمارستانی مدت بستری بودن بیماران را به طور متوسط هفت تا نه روز اضافه می کند. با کاهش مدت زمان بستری شدن بیمار در بیمارستان و پایش از راه دور بیمار می توان کاهش عفونت های بیمارستانی و مرگ بدین واسط را و همچنین کاهش هزینه را انتظار داشت.

-کاهش مرگ و میر جهانی

سالانه تعداد بسیار زیادی از مرگ و میر در انسان ها بر اثر بیماری های مختلف است. در صورت تشخیص به موقع بیماری و یا پایش بیماران آمار مرگ و میر جهانی کاهش خواهد داشت. پایش بیماران به عنوان یک گام ضروری برای دستیابی به عدالت در سلامت است.

وابستگی به اینترنت اشیاء(IOT ) جهت ارائه مراقبت های بهداشتی و پزشکی به بیماران ، روز به روز افزایش می یابد . علت این امر هزینه پایین مراقبت از بیماران توسط  IOTو کیفیت بالای ارائه سرویس ها و خدمات توسط آن می باشد. این سیستم مبتنی بر اینترنت اشیاء منابع مختلف پزشکی را با استفاده از IOTبه هم متصل می کند ، پایگاه داده ها را توزیع می کند تا مراقبت های بهداشتی مطمئن و مؤثر و هوشمند را به سالمندان و بیماران مبتلا به بیماری های مزمن ارائه دهد با توجه به اینکه امروزه جهان با اپیدمی کووید 19درگیر است و کل جهان را فرا گرفته و انسان ها با این بیماری همه گیر دست و پنجه نرم می کنند و یک تهدید جدی برای جان انسان هاست اینترنت اشیاء فناوری است که به شدت در جلوگیری از انتقال این ویروس و مهار آن مؤثر است و با مراجعه کمتر بیماران به مراکز درمانی و با در معرض قرار نگرفتن در محیط آلوده و در تماس نبودن افراد با یکدیگر باعث کنترل این بیماری خطرناک می شود .

منابع

زلالی، آذر، (1396)، مزایا و چالش های فناوری اینترنت اشیا در حوزه علوم پزشکی، کنفرانس ملی فناوری های نوین در مهندسی برق و کامپیوتر 

   https://civilica.com/doc/75872

زکوی، فیروزه و امیری منش ، مکیه (1396)، نقش اینترنت اشیا در پزشکی و سلامت، پنجمین کنفرانس بین المللی مهندسی برق و کامپیوتر

   https://civilica.com/doc/725210   

نظری، زهرا ونظری ،لیلا و نظری، حدیث و نظری، ابوالفضل، (1398) اینترنت اشیا در حوزه سلامت و پزشکی، دومین کنگره ملی شیمی و نانو شیمی                                                                                                                 https://civilica.com/doc/96927         

InternetOfThingsBasedDistribut _Birje-Hanji2020_Article 

                                                      

نویسنده: شیما خسروی

انجمن علمی دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بم

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.