شنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۰ - ۱۱:۵۱

همتایار سلامت دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اهواز پاسخ داد؛

آیا می توان کسی را هیپنوتیزم کرد؟

فرناز نوائب اهواز

فرناز نوائب دانشجوی رشته پزشکی و همتایار سلامت دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در مقاله ای درخصوص اینکه آیا می توان کسی را هیپنوتیزم کرد؟ پاسخ داده است که در ادامه می خوانید...

به گزارش مفدا اهواز، مقاله فرناز نوائب با موضوع آیا می توان کسی را هیپنوتیزم کرد؟ به شرح ذیل می باشد:

واژه ی« هیپنوتیزم» از هیپنوس، نام الهه ی خواب یونان که چشمانش بسته است وانگار خوابیده است گرفته شده است. از آنجا که فرد هیپنوتیزم شده، چشم هایش بسته می شود این اسم را برای هیپنوز انتخاب کرده اند. معادل فارسی این واژه، خوابگری یا خوابواره می‌باشد.

در واقع هیپنوتیزم حالتی از تغییر طبیعی ذهن است که با تغییر در درک، تصویرسازی و تلقین پذیری همراه می‌باشد. بسیاری از ما در شرایط خاص این حالت تغییر ذهنی را تجربه کرده ایم؛ مثلا زمانی که موسیقی دلخواهمان را میشنویم و چنان متاثر میشویم که متوجه جریانات اطراف خود نیستیم نیز درجاتی از هیپنوتیزم خود به خودی را تجربه میکنیم. با این توصیفات میتوان گفت که؛ بی تردید قدمت هیپنوتیزم به هزاران سال قبل برمیگردد.

ردپای هیپنوتیزم را می‌توان در رقص‌های خاص بومیان افریقایی، مراسم آیینی سرخ پوستان و یا روشهای خاص شفا بخشی موبدان زرتشتی ایران، به وضوح مشاهده کرد. هیپنوتیزم در طی تاریخ به شکل های مختلف جلوه گر بوده تا اینکه در قرن ۱۸ در اروپا دکتر «فرانتس آنتوان مسمر» با مشاهده ی کشیشانی که با آهنربا اقدام به شفا بخشی میکردند، این تئوری را مطرح کرد که موجودات دارای یک انرژی مغناطیسی هستند که میتوانند بر روی موجودات دیگر اثر بگذارند و این اثر میتواند جنبه درمانی داشته باشد.

بعد از مسمر افراد دیگری مسیر او را پیش گرفتند تا اینکه «دکتر جیمز برید» متوجه شد بیمارانی که به یک نقطه نورانی خیره میشوند دچار تغییر حالتی خاص شده و در آرامش فرو میروند و در عین حال، حرف شنوی خاصی پیدا میکنند. نخستین بار جیمز برید این حالات را خلسه هیپنوتیزم نام نهاد و ادعا کرد که بروز آنها ارتباطی با خاصیت مغناطیسی ندارد. اگرچه امروزه بسیاری از افراد هیپنوتیزم را با عنوان خواب مصنوعی می‌شناسند اما پژوهش های صورت گرفته نشان میدهند که امواج مغزی در حالت هیپنوتیزم با امواج مغزی در حالت خواب در بسیاری از موارد  تفاوت دارند.

از نگاه دیگر، هیپنوتیزم با تلقین معمولی نیز تفاوت هایی دارد، چراکه مناطق مغزی ای که بر اثر تلقین تحریک میشوند با مناطقی از مغز که در هنگام هیپنوتیزم درگیر میشوند متفاوت است. در هیپنوتیزم تلقین پذیری انسان تا 300 برابر افزایش میابد. عملی که هیپنوتیزم انجام می دهد متوقف کردن فعالیت ضمیر خودآگاه و بیداری و فعال سازی ضمیر ناخودآگاه است که در این حال می توان با دادن تلقین و تصورات مورد نظر، هر تغییری را در رفتار سوژه (فرد هیپنوتیزم شده)  به وجود آورد.

هیپنوتیزم به دو صورت «خود هیپنوتیزم» و «دگر هیپنوتیزم» انجام میشود. البته در صورتی که «خود هیپنوتیزم» بدون داشتن اطلاعات درست و کافی انجام شود میتواند پیامدهای زیانبار روانی برای فرد به دنبال داشته باشد.

امروزه با وجود وارد شدن هیپنوتیزم به مجامع اکادمیک و به کارگیری علمی آن در درمان بیماران، بسیاری از مردم همچنان تصور واضحی از کاربرد و شیوه های اثر بخشی هیپنوتیزم ندارند. به عنوان مثال یکی از باورهای غلطی که نسبت به هیپنوتیزم در بین مردم رایج است این است که تصور می شود از طریق هیپنوتیزم می توان اسرار و اعمالی را که فرد در زندگی خصوصی اش انجام داده است بیرون کشید و افشاء نمود. در حالیکه این عقیده کاملاً اشتباه است؛ چون اگر سوژه ای مایل نباشد مطلبی راجع به زندگی خصوصی اش را بیان کند، هیچ هیپنوتیزوری (فرد انجام دهنده هیپنوتیزم) در جهان قادر نیست او را وادار به این کار کند.

همچنین غالبا تصور میشود که ممکن است سوژه، از حالت هیپنوتیزم بیدار نشود و هیپنوتیزور نتواند او را به حالت طبیعی برگرداند که این باور نیز کاملا غیر علمی و اشتباه است. ممکن است فرد، به دلیل لذت از آرامش و خلسه هیپنوتیزمی، مایل نباشد به حالت عادی برگردد که در این حالت، باید او را به حال خود گذاشت تا به تدریج و خود به خود به حالت عادی و بیداری برگردد. بنابراین هیچ گونه خطری فرد هیپنوتیزم شده را تهدید نمیکند.

با افزایش و گسترش روانکاوی و ابداع روش هایی مثل «تداعی آزاد» که توسط فروید وارد عرصه روانکاوی شد، هیپنوتیزم بارها و بارها در ورطه کم رونقی افتاد، اما امروزه هیپنوتیزم را یک تکنیک علمی با تاریخچه ای مستقل میدانند که میتواند در بسیاری از بیماریهای روانی موثر واقع شود در حالیکه در پاره ای از اختلالات روانی کاربردی ندارد و حتی به کار بردن آن ممنوع است. با وجود اینکه هیپنوتیزم پذیری همه ی افراد به یک اندازه نیست اما بیش از 90 درصد انسان های عادی، قادر به تجربه هیپنوتیزم هستند. این را به یاد داشته باشید که هیپنوتیزم شدن نه نشانه ی سلامت روان است و نه دلیلی بر وجود بیماری روانی!

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.