شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۰:۰۳

غلامرضا تختی که در میان مردم محبوبیت فراوانی داشت و به عنوان نماد پهلوانی در کشور شناخته می‌شد

فرهنگ پهلوانی

در آیین پهلوانی از گذشته تاکنون، تنها تنومندی جسم اهمیت نداشته، بلکه اخلاق نیکو بوده که یک پهلوان را حقیقتا «پهلوان» می‌کرده است. در شاهنامه فردوسی، قصه پهلوانان بسیاری را همچون زال و رستم شنیده‌ایم. پهلوانانی که از نظر اخلاق سرآمد بوده و با پشت سر گذاشتن تمرین‌های سخت، برای پیروزی جبهه خیر علیه شر، وارد میدان نبرد می‌شدند..

چنین پهلوانانی همیشه مورد توجه مردم بوده‌اند. همچون غلامرضا تختی که در میان مردم محبوبیت فراوانی داشت و به عنوان نماد پهلوانی در کشور شناخته می‌شد. همیشه از نام پهلوانان در تاریخ به نیکی یاد می‌شود، چرا که آن‌ها حامی سرزمین و مردمان ایران بودند و از هیچ تلاشی برای پیروزی خیر دست نمی‌کشیدند.

شاید بتوان از شاهنامه به عنوان دایره‌المعارف فرهنگ پهلوانی یاد کرد. پهلوانان آزاد مرد و یکتای بسیاری در میان صفحات شاهنامه جای خوش کرده‌اند که دارای اخلاق پهلوانی و معرفت بودند. از میان پهلوانان بی‌شمار شاهنامه همچون قارن، گودرز و طوس، می‌توان رستم را جهان پهلوان ایران باستان معرفی کرد. جهان پهلوان، پهلوان پهلوانان است که نسبت به سایر پهلوانان برتری ویژه‌ای دارد.

ورزش زورخانه ای، ورزش پهلوانی

بدون شک پهلوانان در ورزش جسم و ورزش روح خبره هستند. ورزشکار بودن و قهرمان بودن، به معنای پهلوانی نیست. بلکه پهلوانی به معنای اراده و عزم است. یک پهلوان، علاوه بر تربیت جسم، روح خود را هم پرورش می‌دهد. بااین‌حال همان قدر که تربیت روح حایز اهمیت است، تربیت جسم این پهلوانان هم اهمیت دارد و ورزش قهرمانی بسیار مورد توجه این افراد است.

ورزش زورخانه ای که از آن با نام‌های ورزش پهلوانی و ورزش باستانی هم یاد می‌شود، از سال‌های بسیار دور در تاریخ و فرهنگ ایران حضور پررنگی داشته است. ورزش زورخانه ای و کشتی پهلوانی در مکانی به نام زورخانه انجام می‌شوند. زورخانه مکانی است که جسم و روح ورزشکاران در آن تربیت می‌شود.

چرا که آیین و مکتب ورزش زورخانه ای، خودپرستی و غرور را از بدترین صفات می‌داند و به همین دلیل در تلاش است تا تواضع و فروتنی را علاوه بر تنومندی در ورزشکاران ایجاد کند. اگر ورزشکاری در این آیین به مقام قهرمانی برسد، از تکبر و غرور دور باشد و در مقابل همه مردم و استادان خود، فروتن بوده و رفتار و کردار نیکی داشته باشد،‌ به مقام پهلوانی هم نایل می‌شود.

زورخانه‌ها از گذشته فضایی سرپوشیده بوده‌اند که ساختمان آن‌ها شبیه سرداب بوده است. با ظهور اسلام و اهمیت پیدا کردن تربیت نیروی جنگاور در میان مردان، ورزش کردن پررنگ‌تر شده و زورخانه‌ها در ایران از قرن هفتم به شکل امروزی تاسیس شدند. بسیاری از منابع، پوریای ولی را موسس اولین زورخانه ایران می‌دانند.

درب ورودی زورخانه‌ها کوتاه‌تر و کوچک‌تر از درب‌های معمولی سایر ساختمان‌ها است، به نحوی که افراد در هنگام ورود باید خود را خم کرده و به حالت خضوع به زورخانه وارد شوند. سقف آن‌ها هم بلند و گنبدی شکل است و به همین دلیل زورخانه‌های شکلی شبیه مساجد یا معابد دارند. در میان زورخانه، گودی قرار دارد که حرکات ورزش زروخانه‌ای در آن اجرا می‌شود. این گود هشت ضلعی بوده و ۷۰ سانتی‌متر پایین‌تر از سطح کف سالن است. در فضای اطراف گود، محل نشیمن برای تماشاچیان تعبیه می‌شود. همچنین جایگاه خاصی برای نگهداری ابزار ورزش زورخانه ای در بالای گود قرار دارد. این ابزار شامل سنگ، تخته شنا، میل و کباده هستند.

برای مرشد هم در زورخانه جایگاهی تعبیه شده است. جایگاه او معمولا در نزدیکی درب ورودی و در قسمت مرتفعی قرار دارد. به جایگاه مرشد، «سردم» می‌گویند که به عنوانی مکانی مقدس شناخته می‌شود. سردم را معمولا با پرهای طاووس و قو تزیین می‌کنند. چرا که در گذشته به کلاه‌خودهای جنگجویان و سرداران، از این پرها نصب می‌کردند.

ورزش زورخانه ای آداب و سنتی خاص دارد که از پهلوانان افسانه‌ای و باستانی ایران الهام گرفته است. وقایع نیکو پهلوانان در قالب شعر یا داستان به صورت آهنگین با همراهی «ضرب زورخانه ای» در هنگام اجرای ورزش زروخانه‌ای توسط مرشد اجرا می‌شود. ضرب زورخانه ای نوعی ساز کوبه‌ای است که ورزشکاران ریتم ورزش خود را با ریتم این ساز هماهنگ می‌کنند. در حقیقت ضرب زورخانه ای برای برانگیختن ورزشکاران اجرا می‌شود تا حرکات ورزشی خود را به صورت گروهی یا فردی اجرا کنند

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.