جمعه ۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۱۵:۳۵

سوم اردیبهشت، روز بزرگداشت شیخ بهایی گرامی باد

بهایی

به مناسبت بزرگداشت شیخ بهایی، حکیم، شاعر، معمار، منجم و ریاضیدان بزرگ و مشهور تاریخ سرزمینمان، به بررسی برخی از خدمات شگفت آور و عالمانه این دانشمند گرانقدر می‌ پردازیم.

کاریز بزرگ نجف آباد

یکی از اقدامات مهمی که به شیخ بهایی نسبت داده شده، مهندسی و ساخت کاریز بزرگ نجف آباد است.این کاریز یکی از بزرگ ترین قنات های ایران بوده که به نام کاریز یا قنات زرین کمر نیز معروف است.طول این قنات از ابتدا یا مظهر آن تا انتها یا آبخور ۹ فرسنگ یا ۵۴ کیلومتراست که به ۱۱ جوی بزرگ تقسیم می شود.

معمای گرمابه شیخ بهایی

ژان شاردن،سیاح معروف فرانسوی در کتاب خود ضمن وصف شهر اصفهان در مورد محله دردشت می نویسد که در آن محله کوچه ای است به نام شیخ بهاء الدین محمد که در آنجا خانه داشته و در این کوچه دو گرمابه وجود دارد که یکی بزرگ تر است و به نام حمام شیخ نامیده می شود.نعمه عبدالله در کتاب خود به نام فلاسفه الشیعه برای اولین بار درباره حمام شیخ بهایی و گرم شدن آن با یک شمع سخن می گوید.مهم ترین فرضیه این است که شیخ بهایی طراح اوایه این بنا و معمار آن که شخصی به نام استاد علی معمار بوده به همراه شاگردان شیخ کار ساخت گرمابه را به اتمام رسانیده اند،اما سعید نفیسی در نقل قولی از شیخ می نویسد که شیخ بهایی گفته بود اگر روزی فضای گلخن که کاملا مسدود بوده را بشکافند،شمع برای همیشه از کار خواهد افتاد.

استفاده از گاز متان حاصل از فاضلاب مسجد جامع و انتقال آن از طریق لوله های سفالی و تامین سوخت از طریق روغن های حاصل از عصارخانه جماله ای که در مجاورت حمام قرار دارد یکی از روش هایی است که برای روشن نگه داشتن شمع مزبور بیان شده است.بنا به اعتقاد برخی از محققان این گاز از طریق مکش طبیعی به سوی مشعل یا همان شمع هدایت میشده و در آنجادستگاهی وجود داشته که می توانسته گاز متان و گوگرد فاضلاب را با روغن عصار خانه ترکیب کند. این دستگاه نیز در اواخر دوره زندیه توسط خارجی ها جهت تحقیق و بررسی از زیرزمین حمام بیرون آورده شده و به خارج از ایران فرستاده شد و متاسفانه پس از آن حمام شیخ بهایی برای همیشه خاموش شد.

کاربرد اعجاب انگیز زغال در مسجد چهارباغ

طراحی مسجد چهارباغ از دیگر اقداماتی است که به شیخ بهایی نسبت می دهند.از آنجا که محل ساخت بنا در مسیر آبرویی بود که از زاینده رود وارد چهارباغ میشد،امکان نشست ساختمان به دلیل لجنزار زیرزمین وجود داشت.شیخ بهایی برای حل این مشکل دستور داد تا مقادیر زیادی زغال چوب در زیر پی ساختمان ریخته و آن ها را به سختی بکوبند.سپس روی آن را با ساروج و شفته پر کرد و پس از آن پی اصلی ساختمان را بنا نهاد.به این ترتیب خطر نشست ساختمان از میان رفت و این بنا برای قرن ها پا برجا ماند.

اطلاع از اذان ظهر با ساعت ظلی

از دیگر سازه های معروف موجود در مسجد امام که ساخت آن به شیخ بهایی نسبت داده شده،ساعت ظلی،سنگ ساعت یا سنگ شاخص است که در حیاط غربی مسجد و در مدرسه سلیمانیه قرار دارد.این ساعت،سنگی مثلثی است که در ضلع شمالی حیاط مدرسه قرار گرفته و به گونه ای نصب شده که وتر آن در امتداد شمال_جنوب قرار گیرد.در نتیجه در چهارفصل هنگام ظهر شرعی،سایه در مقابل وتر قرار می گیرد که نشانه رسیدن زمان نماز ظهر بوده است.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.