دوشنبه ۲ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۳:۰۴

یادداشتی از دکتر سیاوش مرادی "رئیس اندیشگاه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مازندران"؛

درس آموخته‌های ده گانه در خصوص سلامتی در هنگامه جهانگیری کووید-۱۹

مازندران / دکتر سیاوش مرادی

دکتر سیاوش مرادی "رئیس اندیشگاه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مازندران" در یادداشتی به درس آموخته‌های ده گانه در خصوص سلامتی در هنگامه جهانگیری کووید-۱۹ پرداخته است.

به گزارش مفدا مازندران؛ دکتر سیاوش مرادی، متخصص پزشکی اجتماعی "رئیس اندیشگاه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مازندران" در یادداشتی به درس آموخته‌های ده گانه در خصوص سلامتی در هنگامه جهانگیری کووید-۱۹ پرداخته است.

در ادامه این یادداشت را می‌خوانید:

۱. سلامت را باید یکپارچه در نظر گرفت. در بهداشت عمومی، از این نوع سلامت به One-health تعبیر می‌شود. از این حیث سلامت انسان مستقل از سلامت زیست بومی که در آن به سر می‌برد نیست. در واقع یکایک اجزای یک بوم‌سازگان از زنده و غیرزنده در زندگی و سلامت آدمی نقشی منحصر به فرد دارند.

۲. سلامت را باید بصورت جهانی رصد کرد. سال هاست که مبحث Global health در برنامه های درسی دیسیپلین های مرتبط با سلامت وارد شده است. سهمی که ممالک صنعتی در آلودگی آب و هوا دارند قابل چشم پوشی نیست. جهانگیری کوید-۱۹ نشان داد برای تسری یک بیماری واگیر از آزمایشگاهی در گوشه ای از دنیا به تمامی دنیا، چشم بر هم زدنی کافیست.

۳. سلامت را باید در همه سیاستگذاری ها لحاظ کرد. این موضوع در مجامع بین المللی به Health in all policies معروف است. تقریبا در تمامی اسناد بالادستی سیاستگذاری های جهانی و ملی به این موضوع اشاره شده است. بر این اساس هیچ سازمان و نهادی نمی تواند تصمیمی بگیرد که در آن پیوست سلامت لحاظ نگردیده باشد. 

۴. بررسی موضوعی سلامت به همگرایی علوم نیاز دارد. لازمه تحقق این واقعیت، دیوارشکنی بین علوم طبیعی و علوم انسانی است. در واقع توسعه علوم مرتبط با سلامت بدون گسترش کیفی دیسیپلین های وابسته به علوم انسانی و اجتماعی در تضمین سلامت جامعه عمومی راه بجایی نمی برد.امروزه در اغلب برنامه های درسی رشته های مرتبط با سلامت در ممالک مترقی، واحدهای درسی، ذیل عنوان Medical humanities شکل گرفته است.

۵. سلامت موضوعی قابل ارتقاء هست. پویایی مفهومی و محتوایی سلامت را در روند تاریخی شیفت الگویی پزشکی می‌توان مشاهده نمود. از تئوری جرم تا الگوی زیستی-روانی-اجتماعی، همه و همه بر این واقعیت صحه نهاده‌اند. بعلاوه سلامت جامعه عمومی ضمن ارائه آموزش های مناسب و متناسب قابل ارتقاء هست‌.

۶. سلامت هدیه‌ای بخشیدنی است. چنین ویژگی از سلامت را باید در تعاملات اجتماعی شاهد بود. مسئولیت پذیری آحاد جامعه در کنترل یک بیماری حکایت از این ویژگی دارد. در واقع به لحاظ مفهومی، چنین نگاهی به سلامت موقعی شکل می گیرد که از "عافیت" به "معافات" فکر کنیم.

۷. درک سلامت به سواد اختصاصی نیاز دارد. سواد سلامت صرفا توانایی درک یک واقعیت در خصوص سلامت از روی یک نوشتار و یا یک گفتار نیست. توانایی درک خطر و تاب آوری در مقابل مخاطرات سلامتی از مصادیق فربه سواد سلامت است.

۸. سلامتی یک انتخاب سیاسی است. نقش پررنگ حکمرانان سیاسی در اجرای واقعیات علمی موثق و مبتنی بر شواهد در مدیریت و کنترل یک بیماری از مصادیق پررنگ سلامتی به عنوان یک Political choice هست.

۹. سلامتی یک سرمایه است. شاید این عبارت را بارها و بارها شنیده و یا خوانده ایم که Health is wealth. در واقع سلامتی از این حیث یک سرمایه است که با حصول آن، آینده ای پویا قابل تضمین خواهد بود. در واقع عوائد ناشی از حصول سلامتی را می‌توان ذخیره و در آینده بکار برد. به دلیل برخورداری از چنین ویژگی است که سلامتی همچون یک کالای عمومی مورد تحلیل اقتصادی قرار می‌گیرد.

۱۰. سلامتی معیار مناسبی برای سنجش عدالت در جوامع انسانی است. در پزشکی اجتماعی و بهداشت عمومی از نابرابری در سلامتی با عنوان Health disparities یاد می شود. یادمان باشد فربهی اقتصادی نیز با خود مخاطرات سلامتی را به دنبال دارد و صد البته رفع گرادیان های اقتصادی و اجتماعی تا حد زیادی متضمن سلامت عمومی است. 

دکتر سیاوش مرادی،

متخصص پزشکی اجتماعی و رئیس اندیشگاه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مازندران

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.