سه‌شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۳:۴۶

یادداشتی برای دانشمند جهانی-ایرانی مهندسی به مناسبت سال‌روز زاده شدن‌اش:

پروفسور محمود حسابی فیزیک‌دان و بنیان‌گذار فیزیک و مهندسی دانشگاهی و راه‌گشای فیزیک نوین در ایران

پروفسور محمود حسابی

پروفسور دکتر حسابی نابغه‌ی دانش فیزیک گفته‌است: اگر انسان‌ها بدانند فرصت با هم بودنِشان چه‌قدر محدود است، محبت‌شان نسبت به یکدیگر نامحدود می‌شود.

به گزارش مفدا بهشتی ـ محمود حسابی در سوم اسفند سال ۱۲۸۱ خورشیدی در تهران، از پدر و مادر تفرشی زاده شد. پدرش سید عباس معزالسلطنه شغل دولتی داشت که از چهارسالگیِ محمود به سفارت ایران در بغداد، و پس از آن به سوریه، سپس به لبنان کوچ کردند. تحصیلات او از دوره‌ی ابتدایی (1910 تا 1914م./ برابر با: 1288 تا 1292 خ.) تا متوسطه و عالی همگی در بیروت به پایان رسید و وی موفق شد لیسانس ادبیات و علوم را از دانشگاه آمریکایی بیروت در سال 1920م./1298خ. و مهندسی راه و ساختمان را از دانشکده‌ی مهندسی بیروت در 1922م./1300خ. وقتی هنوز 19 سال داشت دریافت کند. دانشجوی پزشکی شد، از یک سو، مدرک ستاره‌شناسی و نجوم ریاضی را و از سوی دیگر، مدرک زیست‌شناسی را از همان دانشگاه –هر دو- در 1924م. /1302خ. دریافت کرد. سپس به پاریس رفت و در آن‌جا نیز به تحصیلات چندوجهیِ خود در رشته‌های: برق در سال 1925م. /1303خ.، مدرک معدن سال 1326خ. و دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس مشغول شد. و اکتبر 1927 برابر با مهر 1306 به ایران بازگشت و در وزارت فواید عامه کار خود را آغاز کرد. وی در بسیاری پروژه‌های مهندسی حضوری مؤثر در اجرا یا طراحی داشت. یکی از افتخارات وی تأسیس دارالمعلمین (دانشسرای عالی که بعدها به دانشگاه تهران تبدیل شد) بود. ایجاد نخستین ایستگاه هواشناسی، نخستین دستگاه رادیولوژی در ایران، همکاری در تأسیس نخستین بیمارستان خصوصی (گوهرشاد)، نوشتن قانون دانشگاه و همکاری در تأسیس دانشگاه تهران، تأسیس دانشکده فنی تهران، تأسیس دانشکده‌ی علوم تهران، وزیر فرهنگ دولت دکتر مصدق، تأسیس نخستین رصدخانه‌ی تعقیب ماهواره‌ها در شیراز، تدوین قانون استاندارد مؤسسه‌ی استاندارد، پایه‌گذار مؤسسه‌ی ژئوفیزیک، و مرکز تحقیقات و رآکتور اتمی دانشگاه تهران و 60 سال تدریس فیزیک در دانشگاه‌ تهران گوشه‌یی از افتخارات پرفسور محمود حسابی‌ست.

در کنار دریای دانش، علاقه‌ی وی به متن‌های مذهبی و ادب فارسی سبب شده بود، که از کودکی با همت مادر فداکار و متدین خود (خانم گوهرشاد حسابی) حافظ قرآن، دیوان حافظ، بوستان و گلستان سعدی، و بخش عمده‌یی از شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی باشد.

محمود حسابی در ۱۲ شهریور سال ۱۳۷۱ در بیمارستانی در دانشگاه ژنو درگذشت. آرامگاه خانوادگی وی در شهر تفرش است.

اندک زمانی پس از مرگ حسابی در سال ۱۳۷۲، خانه‌ی او به موزه‌ تبدیل شد. در این موزه وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشان‌ها و تجلیل‌نامه‌ها و عکس‌های قدیمی و متن نطق‌ها و نوشته‌ها در آن به نمایش گذاشته شده‌است.

آثار به جای مانده از محمود حسابی در زمینه‌های فیزیک، زبان فارسی و پژوهش‌های فرهنگی شامل ۲۱ کتاب و مقاله ‌است.

انتهای خبر/

کد خبرنگار: 110216  

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.