چهارشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸ - ۰۷:۵۱

مفهوم بهداشت روان و راهکارهایی برای سازگاری و حفظ بهداشت روان

بهداشت روان

درصد قابل توجهی از بیماری‌های جسمانی، ریشه روان شناختی دارند و بهره مندی از بهداشت روان می‌تواند بر سلامت جسم اثر مثبتی داشته باشد. از آن سو، سلامت جسم نیز بستر مناسبی برای رسیدن به احساس امنیت درون و سلامت ذهن و روان است.

به گزارش مفدا تبریز، راهکارهایی برای سازگاری و حفظ بهداشت روان توسط "سیما دانشی" کارشناس ارشد روانشناسی بالینی اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تبریز تهیه و تنظیم شده است که این مطالب را با هم می‌خوانیم.

بهداشت روانی؛ یعنی داشتن احساس آرامش و امنیت درون و به دور بودن از اضطراب، افسردگی و تعارض های مزمن روانی. از منظر دیگر، بهداشت روانی؛ یعنی بهره مندی از سلامت ذهن و اندیشه و تفکر.

درصد قابل توجهی از بیماری های جسمانی، ریشه روان شناختی دارند و بهره مندی از بهداشت روان می تواند بر سلامت جسم اثر مثبتی داشته باشد. از آن سو، سلامت جسم نیز بستر مناسبی برای رسیدن به احساس امنیت درون و سلامت ذهن و روان است.

نوع نگرش و باورهای آدمی درباره زندگی و محیط پیرامون خود و نیز تعهدات ارزشی و ویژگی های زندگی فردی و اجتماعی انسان، در بهره مندی از بهداشت روانی مطلوب بسیار اثر گذارند.

بهداشت روانی، قوانین مربوط به سلامت عاطفی را در بر می گیرد، به گونه ای که فرد بتواند مشکلات را به آرامی پشت سرگذارد؛ به شرط آنکه بداند چگونه از فشارهای روانی و نگرانی پیش گیری کند. کارشناسان سازمان بهداشت جهانی از «بهداشت روانی» به «سلامت روان و فکر» تعبیر کرده اند و می گویند: «سلامت فکر، عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب.

مفهوم سلامت روان

مفهوم سلامت روان شامل آسایش ذهنی ، احساس خود توانمندی ،کفایت وشناخت توانایی خود در محقق ساختن ظرفیت های عقلی و هیجانی خویش است یا به عبارتی سلامت روان حالتی از رفاه است که در آن فرد توانایی هایش را باز می شناسد و قادر است با استرس های معمول زندگی مدارا کند واز نظر شغلی مفید و سازنده باشد ،برای اجتماع خود نقشی ایفا کند و با دیگران مشارکت و همکاری داشته باشد ودارای سلامت معنوی باشد.

ویژگی های افرادی که از نظر روانی سالم هستند

  • این افراد نسبت به خود آرامش دارند یعنی به طور نسبتا معقولی احساس امنیت و کفایت دارند.
  • توانائی های خود را در حد واقعی خود ارزیابی می‌کنند، نه بیشتر و نه کمتر.
  • به خود احترام میگذراند و کمبودهای خود را می پذیرند.
  • به حقوق دیگران احترام می گذارند.
  • میتوانند به دیگران علاقمند شوند و آن ها را دوست بدارند.
  • میتوانند احترام و دوستی دیگران را جلب کنند.
  • میتوانند نیازهای زندگی خود را برآورده سازند و برای دشواری هایی که در زندگی آنها پیش می اید راه حلّی پیدا کنند.
  • آنها قادرند خود بیندیشند و تصمیم بگیرند.
  • قادرند مسئولیت های روزمرة خود را با برگزیدن اهداف معقول پیش ببرند.
  • طوری تحت تاثیر عواطف، ترس، خشم, عشق یا گناه خود قرار نمی‌گیرند که زندگیشان پریشان شود.

نشانه هایی که درباره به خطر افتادن سلامت روان هشدار می دهند:

  • احساس نگرانی، غمگینی و ترس دائمی و بدون دلیل،
  •  از دست دادن سریع تعادل روانی در هنگام مواجهه با مسائل و مشکلات،
  • بی خوابی های مکرر،
  • افسردگی و سرخوشی متناوب و به صورت ناتوان کننده،
  • بی علاقگی و تنفر دائمی نسبت به مردم،
  • احساس آشفتگی در زندگی،
  • عدم تحمل دائمی اطرافیان و حتی فرزندان،
  • همواره خشمگین شدن و بعد دچار پشیمانی گشتن.
  • دائما حق را به خود دادن و دیگران را ناحق شمردن،
  • احساس بی تفاوتی نسبت به خود، خانواده و جامعه ،
  • احساس درد و شکایت های بی شمار بدنی که علتی خاص هم برای آن نمی توان پیدا کرد.( ضمنا چنانچه اکثر نشانه های بالا در کسی مشاهده شد نیاز به روان شناس و روان پزشک دارد)

شیوه های کسب احساس شادمانی ( راه های افزایش سلامت روان )

  • احساس ناامیدی را از خودمان دور کنیم،
  •  نقاط قوت خود را تقویت کنیم  و مثبت اندیش باشیم.
  • نقاط ضعف خود را تشخیص داده و سعی در پذیرش و بهبود آن ها داشته باشیم.
  •  از مطلق‌گرایی دوری کنیم و در مسائل و امور انعطاف پذیر باشیم.
  •  با خودمان صادق و رو راست باشیم،
  •  در گذشته زندگی نکنیم،
  • روی مواردی که کنترل داریم متمرکز شویم ،
  •  در کمک کردن به دیگران پیشقدم باشیم،
  •  گذشت داشته باشیم ،
  •  ورزش را فراموش نکنیم،
  •  به میوه و سبزیجات در برنامه‌های غذایی خود توجه ویژه‌ای داشته باشیم،
  •  نیازهایمان را به طریقی برآورده کنیم که با ارزش های اجتماعی منافات نداشته باشد.
  •  صابر، صادق ، درستکار، بخشنده، استغفار کننده و فرزند خویشتن خویش باشیم.
  •  به راز و نیاز با خداوند یکتا بپردازیم.
  •  دنیا را گذرگاهی برای رسیدن به آخرت بدانیم.

راهکارهایی برای سازگاری و حفظ بهداشت روان در شرایط جدید

  • سعی کنید محیط جدید را از لحاظ فیزیکی کاملاً بشناسید.
  • به سلامت جسمانی خود اهمیت دهید. با توجه به حضور شما در دانشگاه و یا خوابگاه برخی از الگوهای زندگی شما مانند رژیم غذایی، خواب و استراحت تغییر خواهد کرد؛ سعی کنید خود را با این تغییرات جدید وفق دهید.
  • با اطرافیان، دوستان و همکلاسی‌های خود ارتباط قرار کنید.
  • در برقراری ارتباط با دیگران سعی کنید به آنها وابسته نشوید، توقعات و انتظارات بیش از اندازه از آنها نداشته باشید و هرگز فکر نکنید دیگران به دلیل هم اتاقی بودن و یا همکلاسی بودن با شما، مسئول رفع نیازهایتان هستند.
  • سازگاری با تغییرات جدید نیاز به گذر زمان دارد.
  • با خانواده خود مرتب در تماس باشید.
  • وضعیت و شرایط خود را وارسی کنید مشکلات خود اعم از زندگی در خوابگاه، مواجهه با افراد ناآشنا و برقراری ارتباط با آنها، حجم دروس زیاد، دوری از خانواده و .... را فهرست و اولویت­‌بندی کرده و سعی کنید به ترتیب اهمیت، جهت رفع آنها اقدام کنید.
  • چنانچه دانشجو هستید در صورت تمایل می­‌توانید با در نظر گرفتن استعدادها و علایق خود، در کانون‌ها، انجمن­‌ها و تشکل‌های مختلف دانشگاه عضو شوید.
  • با توجه به بیشتر شدن حجم مطالب درسی و وقت محدودتان، سعی کنید برنامه­ریزی دقیقی داشته باشید.
  • سعی کنید در کنار این راهکار ها، ارتباط معنوی خود را با خداوند فراموش نکنید و همواره از او کمک بخواهید.

چند توصیه جهت ارتقا بهداشت روان

  • هر چه بین نیت درونی فرد و رفتاربیرونی او هماهنگی بیشتری باشد فرد از سلامت روان بهتری می‌تواند برخوردار باشد. مسایلی مانند دروغ، ریا، و حتی مخفی کاری... باعث هدر رفتن انرژی روانی انسان می‌شود.
  • با توجه به اصول بهداشت روانی باید در جهت کامل بودن و پیشرفت تلاش کنیم اما انتظار کامل بودن در همه زمینه‌ها را نداشته باشیم.
  • شکست‌های خود را به عدم تلاش نسبت دهیم نه به ناتوان بودنمان
  • توانایی بخشش خود و دیگران را در خود تقویت کنیم.
  • از کلمات نهایی مثل همیشه و باید کمتر استفاده کنیم؛ مثلا نگوییم من همیشه شکست می‌خورم یا من باید نمره بیست بگیرم و...
  • ورزش کنیم؛ ورزش زنجیره تفکرات منفی را قطع می‌کند.
  • مهارت جرات‌ورزی و مهارت نه گفتن را تمرین کنیم تا بتوانیم بدون استفاده از پرخاشگری و با ارتباط کلامی از حق خود دفاع کنیم.
  • احساسات خود را به صورت مناسبی ابراز کنیم. یعنی احساسات مثبت مثل شادی، محبت و احساسات خشم و ناراحتی را درون‌فکنی و سرکوب نکنیم و بدون رفتارپرخاشگرانه آنها را ابراز کنیم.

منابع

بهداشت روانی،مولف:دکتر حمزه گنجی

بهداشت روانی،ترجمه وتالیف:یحیی سید محمدی

بهداشت روانی، دکتر سعید شاملو

مقاله" بهداشت روان و شاد زیستن"  دکتر عزیزاله بابلی بهمئی

تهیه و تنظیم سیما دانشی، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تبریز-۱۳۹۸

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.