شنبه ۱ آبان ۱۳۹۵ - ۰۹:۲۳

توسعه ی پایدار و مولفه ای به نام امید در میان دانشجویان

دانشجویان

امید به آینده یکی از مؤلفه های تأثیر گذار در کیفیت زندگی افراد جامعه و عامل کلیدی در ایجاد انگیزه برای رشد و پیشرفت سرمایه های انسانی به شمار می رود .

به گزارش مفدا ، امروزه امید و امیدواری جایگاه خاصی در سلامت روان ، جسم و به تبع آن پیشرفت فرد دارد . امید سازه ای است که به عنوان شاخص توانمندی در بهزیستی مثبت افراد محسوب می شود .
خبرگزاری ایرنا در گفت و گویی با دکتر سید حبیب مکتبی ، استاد دانشگاه و مشاور منابع انسانی و مدیریت ، به بررسی و واکاوی میزان امید به آینده در میان دانشجویان بپردازد و به سؤالاتی با این رویکرد که چه متغیرها و چه محیط دانشگاهی در افزایش امید به آینده در دانشجویان مؤثرند و میزان امید واری ویا ناامیدی دانشجویان در توسعه جامعه چه نقشی دارد؟ ، پاسخ دهد .
متن این پرسش و پاسخ به این شرح است :


** س : میزان امید به آینده در بین دانشجویان را چگونه ارزیابی می کنید ؟
- ابتدا لازم است تعریفی بسیار کلی از امید به آینده بیان و سپس پاسخ سوال شما بر اساس آن تعریف ارائه شود. امید به آینده به این معناست که دانشجو اهداف و تصویری روشن ، مثبت چالشی و قابل دسترسی از آینده جامعه ی خود در ابعاد گوناگون داشته باشد و آن شور واشتیاق و انگیزه ی لازم برای رسیدن به این اهداف در او تحقق یابد .
آنچه قابل تأمل است ، مؤلفه ی امید به آینده در دانشجویان برحسب سن ، جنسیت ، مقطع ورشته ی تحصیلی،نوع دانشگاه،و....متفاوت است.
به علاوه امید به آینده در دانشجویان ، از امید جامعه به آینده، چشم انداز ، سیاست ها و برنامه های نظام اجتماعی در خصوص آینده، سرمایه های مادی ،انسانی ، فرهنگی واجتماعی در سطح نظام اجتماعی ونظام آموزشی ومراکز آموزشی تأثیر می پذیرد.
همچنین اساتید ،مواد و محتوای برنامه های آموزشی و درسی دانشگاه ها از عوامل موثر بر امید به آینده در دانشجویان به شمار می آیند لذا با استناد به برخی گزارش ها و آمارهای اعلام شده ضروری است مسئولان ذیربط، به مؤلفه امید به آینده در دانشجویان تامل وتوجه ویژه داشته باشند .

**س: با توجه به اینکه« امید » به عنوان شاخص توانمندی در بهزیستی مثبت افراد است، چه متغیرها و چه محیط دانشگاهی را در افزایش امید دانشجویان مؤثر می دانید ؟
- عوامل مؤثر در افزایش امید دانشجویان ، شامل متغیرهای درون دانشگاهی وعوامل وپارامترهای بیرونی است . در حقیقت پارامترهای کلیدی در نظام سیاستگذاری ، برنامه ریزی واجرایی کشورقرار دارد. از دهه ی60 به بعد نظام اقتصادی کشور به سوی نظامی مبتنی بر اقتصاد آزاد سوق پیدا کرده و آموزش عالی و توسعه آن نیز در هماهنگی با کلیت نظام مبتنی بر عرضه و تقاضا استوار شده است.
بر اساس این تغییرات ساختاری، مسئولیت دولت برای ایجاد اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاهی کاسته شده و انتخاب رشته برای تحصیل دانشگاهی به همه سو نگری و آینده بینی خود دانشجو معطوف گردیده است .
بر این اساس است که نسل کنونی جوانان به عنوان نسلی که در معرض گذر به شرایط جدید بوده، با شرایطی مواجه گشته که خود مسئول تحصیل و اشتغال زایی برای خود شده است. این امر ضمن افزایش سهم دانشجویانی که برای تحصیل خود باید شهریه پرداخت نمایند، سهم مسئولیّت پذیری دولت برای ایجاد اشتغال فارغ التحصیلان کاهش یافته است و نمود این تغییرات را می توان در قالب تعدیل نیروی انسانی و سهم دهی به بخش خصوصی( خصوصی سازی) مشاهده نمود.
بنابراین در شرایطی که می توان دغدغۀ اصلی سنین جوانی را دو مقولۀ «ازدواج» و «اشتغال» دانست و همزمان با مطالبه ی هزینه ای نسبتا گزاف برای تحصیل، هیچ گونه تضمینی برای آینده شغلی وی داده نمی شود.
این در حالی است که پیوند میان «حیات اجتماعی» با « مدرک آکادمیک»، حق انتخاب را در جوانان کاسته و باعث شده تا آنها ضمن گذران دوره های دانشگاهی، عمر صرف شده خود در این تحصیلات را به عنوان فرصتی از دست رفته قلمداد نمایند. این در حالی است که اطلاع رسانی مسئولان نظام و موضعگیری برخی از آنان در خصوص اشتغال فارغ التحصیلان، به نا امیدی هرچه بیشتر دانشجویان دامن می زند.
هنگامی که دغدغۀ اصلی جوان، ازدواج و اشتغال باشد، بدیهی است که انتظار منطقی او ، حرکت در نیل به آنها خواهد بود. این در حالی است که تحصیل چهار ساله دانشگاهی مخاطب را از نزدیک شدن به آنها فاصله بخشیده و دائم ذهن او را مشغول و مغشوش نگه می دارد. ضمن آنکه برخی مدرسان و دانشجویان سال بالاتر نیز این اغتشاش و حس نومیدی را توسعه می بخشند.
دولت ، نظام اجتماعی و نظام آموزشی با پیش بینی و محقق سازی سازوکارهای توسعه و تعمیق سرمایه اجتماعی و ابعاد سرمایه اجتماعی یعنی اعتماد اجتماعی ، انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی در بخش های فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی جامعه و با باز نگری ، اصلاح و بهینه سازی نظام آموزشی می توانند و مسئولیت دارند مواد و محتوا و روش های آموزشی را به گونه ای سازمان یافته وموثر درجهت شایستگی فارغ التحصیلان دانشگاهی جهت دهی کنند و به علاوه از بخش خصوصی بخواهند که در جهت تامین این هدف مسئولیت بپذیرد وبه صورت فعال مشارکت کند. همچنین متغیرهای عمده ی درون دانشگاهی موثر برامید به آینده دانشجویان ازجمله خود دانشجو ، استاد و محتوای برنامه درسی و آموزشی است .
اساتید با فراهم آوردن شرایط توسعه ی ظرفیت های قضاوت، تفکرانتقادی، سواد بامعنا، همکاری و مشارکت دانشجویان در کلاس های درس و با ایجاد محیطی در کلاس های درس که دانشجویان را به خلاقیت و حل مساله رهنمون سازد می توانند نقش بی نظیری در تحقق خودشکوفایی دانشجویان ، افزایش اعتماد به نفس وامید به آینده در آنان داشته باشند .
محتوای برنامه درسی نیز چنانچه براساس نیازهای بازار کار، اشتغال وکارآفرینی تهیه و ارائه شود می تواند نقشی کلیدی در این زمینه داشته باشد. هم اکنون بسیاری از دانشجویان رشته های مختلف می دانند که آنچه می آموزند آنان را برای مشاغل و موقعیت های اجتماعی ای که بخاطر آنها وارد دانشگاه شده اند آماده نمی سازد و در نتیجه نگرانی و اضطراب شغل و ازدواج را برای آنان مضاعف می سازد و بر شدت ناامیدی آنان می افزاید.
همچنین خود پنداری خود دانشجو هم در ناامیدی او بسیار موثر است .بخشی از خود پنداری مثبت دانشجو به ویژگی های شخصیتی و تربیت او باز می گردد ولی بخش مهمی از این خودپنداره را می توان در برنامه های فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تامین کرد.
ایجاد هیجانات مثبت وسازنده ، حمایت و انسجام اجتماعی از طریق برنامه های فرهنگی و اجتماعی در دانشگاه ، افزایش امید به آینده و ایجاد علاقه وتمایل در دانشجویان برای مشارکت در امور مختلف را سبب خواهد شد .

**س : میزان امیدواری و یا ناامیدی دانشجویان در توسعه جامعه چه نقشی دارد ؟
- توسعه جامعه قبل از توجه به منابع مالی و فناوری در گرو سرمایه های انسانی ، فرهنگی و اجتماعی است. سرمایه انسانی، فرهنگی واجتماعی محصول انسان های امیدوار و فرهیخته ، توانمند و مسئولیت پذیراست.
بخش بزرگ و اصلی این سرمایه ها را دانشجویان دانشگاه ها تشکیل می دهند . دانشجوی امیدوار به آینده دانشجویی است که در بستر جامعه و محیط دانشگاهی امن و بهره مند از چشم انداز و برنامه های آینده ساز به حدی از بلوغ ، خودمدیریتی ، خودکنترلی ، خود نظارتی وخود انگیزشی رسیده است که می تواند تحقق آرمان های اجتماعی و فرهنگی مولد جامعه ی خود را برعهده گیرد.
از این رو می توان گفت امیدواری دانشجویان که در اندیشه ،انگیزه ، هدف و عمل آنان جلوه گر می گردد از سویی کاملا وابسته به سیاست ها و برنامه های کلان نظام اجتماعی و امیدواری جامعه است و از سوی دیگر از عوامل اصلی تامین اهداف ، برنامه های پیشرفت وتوسعه ی جامعه محسوب می شود.
 

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.