چهارشنبه ۶ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۸

گفت‌وگو با برگزیده جشنواره خوارزمی؛

فریبرز امیدی: جشنواره خوارزمی، فرصتی برای ارائه دستاوردهای علمی در یک فضای کاملاً علمی است

جشنواره خوارزمی

فریبرز امیدی دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی بهداشت حرفه‌ای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران و برگزیده جشنواره خوارزمی پیشنهاد داد، پژوهشگران پژوهش‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی کنند که خروجی این تحقیقات منجر به تولید محصول و تجاری‌سازی آن شود.

به گزارش مفدا تهران، با فریبرز امیدی محقق و برگزیده بخش پژوهش‌های بنیادی جشنواره خوارزمی و نیز برگزیده بخش پژوهشی سومین جشنواره دانشجویی ابن‌سینا دانشگاه علوم پزشکی تهران در آذر ۱۳۹۵، به گفتگو نشستیم.

 لطفاً خودتان را معرفی بفرمائید:
فریبرز امیدی دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی بهداشت حرفه‌ای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران هستم.

عنوان طرحی که در جشنواره ارائه کرده‌اید و رتبه‌ای که کسب کرده‌اید را بفرمایید.
عنوان طرح ارائه‌شده به دبیرخانه جشنواره جوان خوارزمی «شناسایی و اندازه‌گیری مقادیر کم فلزات سنگین، سموم و داروها در نمونه‌های زیست‌محیطی به کمک روش‌های نوین استخراج» است که پس از بررسی توسط هیئت‌داوران رتبه اول پژوهش‌های بنیادی را کسب کردیم. بنده در این طرح به‌عنوان همکار پژوهشی جناب آقای دکتر محمد بهبهانی فعالیت داشته‌ام.

در مورد طرحی که به جشنواره ارائه داده‌اید، توضیح دهید.
مهندسان بهداشت حرفه‌ای، محیط‌زیست و صنایع غذایی برای کنترل کیفیت و پایش غلظت فلزات سنگین و سموم در نمونه‌های بیولوژیکی، زیست‌محیطی و غذایی نیاز بهروش‌های جداسازی کارا و مؤثر برای استخراج این یون‌ها و ترکیبات در مقادیر بسیار کم از ماتریکس‌های نمونه دارند. همچنین برای اندازه‌گیری و تعیین مقادیر بسیار کم این مواد در مایعات بیولوژیکی بدن نظیر خون و ادرار برای پایش مواجهه شغلی کارگران با این سموم، لزوم استفاده از روش‌های جداسازی مؤثر حس می‌شود. در تحقیقاتی که در سال‌های اخیر انجام دادیم، از روش‌های نوین جداسازی بر پایه‌ی نانو مواد جدید همچون نانو ذرات پلیمر قالب مولکولی و یونی، مواد نانو متخلخل، نانو مواد کربنی، نانو ذرات مغناطیسی و کامپوزیت‌های این مواد برای استخراج فاز جامد و میکرو استخراج فاز جامد پخشی برای جداسازی این سموم از ماتریکس‌های پیچیده بیولوژیکی، زیست‌محیطی و غذایی استفاده کردیم. به‌عنوان‌مثال نانو ذرات پلیمر قالب یونی برای ساخت نانو سنسورهای مؤثر برای جداسازی گزینش پذیر و شناسایی الکتروشیمیایی نمونه‌های یادشده در ماتریکس‌های پیچیده مورداستفاده قرار گرفت. مهم‌ترین قسمت این پژوهش‌ها با استفاده از این نانو مواد، معرفی روش‌هایی است که بدون نیاز به هیچ‌گونه دستگاه پیشرفته‌ای و با چشم غیرمسلح، افراد را مجهز به شناسایی نیمه کمی نمونه‌ها می‌کند. دریکی از این مطالعات با کاربرد نانو ذرات پلیمر قالب یونی ماده‌ای طراحی کردیم که به‌صورت گزینش پذیر یون اورانیل را از محیط جداسازی کرده و با تغییر رنگ واضح ایجادشده در ساختار پلیمر، روشی تدوین‌شده است که می‌تواند در محل (On-site) و بدون نیاز به هیچ‌گونه دستگاه پیشرفته‌ای با چشم غیرمسلح آلودگی احتمالی به یون اورانیل را در کمترین زمان ممکن تشخیص دهد. همچنین در مطالعه‌ی دیگری با استفاده از نانو ذرات مهندسی‌شده پلیمر قالب یونی، سنسوری چشمی برای شناسایی و تشخیص گزینش پذیر یون مس در نمونه‌های آبی طراحی شد که این دستاورد به‌عنوان اختراع در اداره مالکیت معنوی ثبت‌شده است.

هدف خود را از شرکت در جشنواره بگویید؟
با توجه به فرآیند داوری بسیار دقیق توسط هیئت‌داوران جشنواره خوارزمی، هدف از این طرح ارائه آخرین دستاوردهای علمی ما در یک فضای کاملاً علمی و همچنین تعیین جایگاه فعالیت‌های علمی خود در کشور بود. علاوه بر این شرکت در این جشنواره سبب می‌شود که بتوانیم روزبه‌روز سطح علمی تحقیقات خود را بهبود دهیم و همچنین نتایج و محصولات حاصل از این طرح را به سمت تجاری‌سازی پیش ببریم.

ایده انجام این طرح چگونه به ذهنتان رسید؟
با توجه به نیاز به شناسایی سریع و دقیق یون‌ها در محیط به‌صورت On-site و با کمترین زمان ممکن و از طرفی تجربیات قبلی در خصوص به‌کارگیری نانو ذرات پلیمرهای قالب مولکولی و یونی، در این طرح نانو سنسورهای چشمی بر پایه پلیمرهای قالب یونی برای شناسایی انتخابی، سریع و دقیق یون‌های اورانیل و مس به‌گونه‌ای مهندسی شد که بتواند با تغییر رنگ ظاهری حضور یون های موردنظر را در محیط تشخیص دهد.

در انجام این طرح با چه مشکلاتی مواجه بودید؟
همان‌طور می‌دانید انجام پروژه‌های تحقیقاتی نیازمند حمایت مالی جهت تهیه دستگاه‌ها و همچنین مواد شیمیایی موردنیاز است. همانند دیگر پروژه‌های علمی، یکی از بزرگ‌ترین موانع در راستای انجام این پروژه، مشکلات مالی بود که نیازمند حمایت بیشتر سازمان‌های تأمین‌کننده مالی نظیر معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه جهت تسریع در روند اجرای این پروژه‌ها است.

کیفیت برگزاری جشنواره خوارزمی را چگونه دیدید؟
در این جشنواره تعداد ۶۷۲ طرح مختلف در شانزده گروه تخصصی به دبیرخانه جشنواره جوان خوارزمی ارسال‌شده‌اند که پس از بررسی و داوری در کمیته‌های تخصصی درنهایت ۱۱ طرح را به‌عنوان برگزیده بخش دانش‌پژوهان و فناوران نوزدهمین جشنواره جوان خوارزمی انتخاب کردند. فرآیندهای داوری تخصصی و بسیار دقیق طرح‌های ارسالی در این جشنواره نشان‌دهنده کیفیت و سطح بسیار بالای علمی این جشنواره است.

شرکت در جشنواره چه نکات مثبت و تجاربی را برای شما به همراه داشت؟
جشنواره این فرصت را به پژوهشگران می‌دهد تا بتوانند بدین طریق دستاوردهای علمی خود را در محیطی کاملاً علمی و معتبر در معرض دید متخصصان و مسئولین قرار دهند و خوشبختانه در این جشنواره طرح‌های علمی باکیفیت بالایی به نمایش گذاشته می‌شود. برگزاری چنین جشنواره‌هایی این امید و انگیزه را به پژوهشگران می‌دهد که با توان هرچه بیشتری به ادامه فعالیت‌های علمی بپردازند و از همه مهم‌تر اینکه این جشنواره به‌عنوان راهی برای تجاری‌سازی محصولات علمی پژوهشگران محسوب می‌شود.

چه موفقیت‌هایی دیگری تاکنون داشتید؟
تاکنون بیش از ۲۰ مقاله ISI در مجلات معتبر، که عمده آن‌ها Q۱ می‌باشند، ۱۳ طرح تحقیقاتی خاتمه یافته، سه مورد ثبت اختراع و سه مورد کتاب داشته‌ام. همچنین در جشنواره دانشجویی ابن‌سینا که در سال ۱۳۹۵ برگزار شد، از سوی هیئت‌داوران به‌عنوان برگزیده در بخش پژوهشی انتخاب شدم.

چه توصیه‌ای به کسانی که می‌خواهند در این مسیر قدم بگذارند دارید؟
به همه‌ی دانشجویان و پژوهشگران جوان توصیه می‌کنم که فعالیت‌های علمی و پژوهش‌های خود را متناسب با نیازهای علمی کشور به‌گونه‌ای تعیین و طراحی کنند که نهایتاً خروجی این تحقیقات منجر به تولید محصول شود و بتوانند محصول علمی خود را تجاری‌سازی کرده و به سازمان‌های مربوطه ارائه کنند.

درنهایت از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران که این فرصت را در اختیار بنده قرار دادند تشکر و قدردانی می‌کنم.

خبرنگار: نسیم اخگر
عکاس: جمشید ربیعی

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.